— 50 — 
Bovengrond Korst Ondergrond 
Kiezelzuur 
. . . 54.4 
0 /o 
48.8 
0 / 
/O 
50.2 
°/° 
Mangaanoxyduleoxyde . 
. . . 0.4 
11 
2.8 
n 
1.0 
ii 
IJzeroxyde 
. . . 17.2 
11 
20.7 
11 
16.2 
ii 
Aluinaarde 
. . . 25.6 
11 
25.8 
11 
31.3 
ii 
Kalk 
. . . 1.2 
11 
1.2 
11 
0.9 
ii 
Magnesia 
. . . 0.4 
11 
0.4 
11 
0.2 
ii 
Daar er eenig verschil bestaat tusschen de samenstelling van 
boven- en ondergrond spreken de cijfers niet zoo duidelijk als het 
het geval zijn konde, maar het hoogere ijzer- en vooral man- 
gaangehalte der korst valt toch wel in het oog. 
Zooals gezegd komt het europeesche oer in scherp begrensde 
lagen voor. Waren die ontstaan door oxydatie van ijzeroxydule, 
in oplossing in den grond, door zuurstof uit de lucht, dan zoude 
men verwachten dit oxyde tusschen het zand verdeeld te vinden. 
Het staat dan ook vrij wel vast, dat het oer niet door zulk eene 
enkel chemische reactie ontstaat, maar door het levensproces 
van bepaalde bacteriën, die de eigenschap hebben uit eene op- 
lossing ijzeroxydule op te nemen en aan hunne oppervlakte 
ijzeroxyde af te scheiden. Bij de voortbeweging der bacterie 
laat deze eene tèere buis van ijzeroxydehydraat achter. Deze 
buisjes hoopen zich op tot compacte massas, waarin de enkele 
buisjes niet meer afzonderlijk te herkennen zijn, en vormen 
aldus het oer. 
Nu zijn alle levende wezens gebonden aan bepaalde voor hen 
gunstige levensvoorwaarden van temperatuur, luchttoetreding, 
vochtigheid der omgeving enz., waarvoor de grenzen dikwijls 
vrij nauw gesteld zijn. Daardoor laat zich gemakkelijk begrijpen 
dat er in den bodem bepaalde plaatsen of lagen zijn, waar eene 
bepaalde bacterie die gunstige voorwaarden vindt en op andere 
niet, en dat men dus het oer, dat het voortbrengsel van de 
jaren lang voortgezette werkzaamheid der ijzer bacteriën is, in 
scherp begrensde lagen vindt. 
Diezelfde ijzerbacteriën komen op Java zeer verspreid voor, 
in alle roest water stroompjes op drassige plekken en aan randen 
van poelen vindt men ze. Hoogstwaarschijnlijk zijn zij de 
