— 52 — 
Be vermeerdering van het waterbergings- en doorlatingsver- 
mogen en de verminderde verdamping aan de oppervlakte van 
den bodem tengevolge der bewerkingen mogen dus van groot 
onmiddellijk gewicht zijn voor de planten, waarschijnlijk nog 
gewichtiger zijn de door het omwerken van den grond veroor- 
zaakte veranderingen in het bacteriënleven daarin. 
Nu is er haast geen gebied van natuuronderzoek waarop tegen- 
woordig meer gewerkt wordt, dan dat der bacteriën, schimmels en 
gistsoorten. Ongelukkig wordt daarin verbazend geliefhebberd, 
zoodat de tijdschriften der laatste jaren vol zijn van mededeelingen, 
die men niet zeer vertrouwen kan. Een voorbeeld daarvan levert 
de litteratuur over de alinit, waarover ik een en ander mededeelde 
op het congres te Malang in 1898. Sedert dien is daaromtrent vrij 
veel in druk verschenen wat zoozeer met elkaar in tegenspraak 
is, dat er maar eene gevolgtrekking o ver blij ft, namelijk, dat zoo 
niet alle, dan toch de meeste onderzoekers geknoeid hebben met 
mengsels nu eens van deze dan weder van gene bacteriënsoorten. 
(Be uitkomsten van de veldproeven met alinit loopen ook 
zeer uiteen, maar vermoedelijk heeft de alinit geen praktische 
waarde). 
Be beste onderzoekers hebben in den laatsten tijd in het 
licht gesteld, dat de kleine wezens door veranderde levens- 
omstandigheden zeer ingrijpende veranderingen ondergaan. Bit 
maakt hunne studie niet gemakkelijker, want nu gebleken is 
dat een zelfde bacterie, op verschillende voedingsbodems ge- 
kweekt, verschillende vormen en afmetingen vertoont, wordt 
de herkenning der soorten veel lastiger. 
Onze kennis van de bewoners des bodems en hunne levens- 
verrichtingen en voorwaarden is dus nog zeer aan haar begin 
en er valt nog niet veel op te bouwen. In het bijzonder wil 
ik er hier even op wijzen, dat wij omtrent den wortelschimmel 
door Br. Janse in de fijne wortels der koffie ontdekt, nog 
weinig weten. Wel is op zijn minst genomen zeer waarschijnlijk 
gemaakt, dat sommige dergelijke schimmels stikstof uit de 
lucht in organische verbindingen overvoeren, maar dat is geen 
bewijs dat de schimmel der koffie wortels ook die eigenschap 
