KLIMAAT. 
Het heeft dit jaar nog meer dan vroeger mijne aandacht ge- 
trokken hoe schadelijk scherpe droogte voor de koffie is. Op 
lage landen, die daar veel last van hebben, ziet men het dade- 
lijk aan de bladeren, waarvan de schijf niet vlak is maar 
gegolfd, en ook aan de vertakking. De primaire takken ontwik- 
kelen zich niet flink en die onder den pajong sterven na het 
toppen veelal spoedig af. Bij gunstig weder vormen zich een 
aantal zijtakjes, die in den oostmoessen grootendeels weder 
verdrogen, en veel kleine waterloten. Ook de pajongs der getopte 
boomen spreiden zich niet wijd uiteen en bestaan uit kort gebleven 
of door afsterven der uiteinden kort geworden primaire takken 
met veel zijtakjes. Dit kan zoover gaan, dat de boom alleen 
bestaat uit een stam met kraaiennesten er aan, en na het toppen 
met een bos waterloten er boven op. 
Ik zag op deze reis ook bladeren, die aan den boom door de 
felle zon verbrand waren. De bladschijf vertoont onduidelijk 
begrensde bruine vlekken, waarin het celweefsel gedood is. 
Ook waar de droogte niet zóó fel is kan men aanplant zien, die 
zeven of acht jaren geleden op 6 X 6 voet geplant is en later 
getopt op 5V 2 voet, waarvan de pajongs elkaar nog niet berei- 
ken. Zoo is men er toe gekomen de koffie in die streken op 
5X5, 5X4 en zelfs 4X4 voet te planten. Waar die laatste 
afstand nog te ruim blijkt doet men beter geen koffie te plan- 
ten, of ten minste de boomen niet te toppen. 
Die dicht opeen geplante tuinen hebben plaatselijk nog al gpe- 
de uitkomsten opgeleverd, en wat de hoeveelheid koffie en wat 
het gelijkmatig dragen in opeenvolgenden jaren betreft. De 
pajongs der boomen vormen te samen een doorloopend dak 
van blad en takken waaronder geen lagere primaire takken over- 
gebleven zijn. Daar het bladerdak weinig zonnestralen door- 
