- 76 
te dicht werd; No. 4, mindi, groeit maar matig. De koffie 
staat het best onder de stekdadap, ongeveer even goed onder 
de pithecolobium, minder onder de zaaddadap en onder de 
mindi het slechtst. 
In den Cultuurtuin alhier staat Caesalpinia dasyrachis tusschen 
de koffie geplant als schaduwboom. Dr. v. Romburgh heeft de 
daaromtrent opgedane ondervinding medegedeeld 1), die nogal 
aanmoedigend mag heeten. Ik zag eenen daarmede beplante 
Liberiatuin op het land Tawangredjo in het Blitarsche, waar 
men er zeer mede tevreden was. Zij maken een flinken recht 
opgaanden stam evenals de dadap serep, met luchtige kroon en 
recht naar beneden gaande wortels, die de koffie niet hinderen. 
Zij staan daar op 16 X 16 voet geplant en hoewel men in die 
streek (onder de 1000 voet) liefst nog al zware schaduw heeft, 
is dat toch wel wat dicht. Ik vernam verder dat zij aldaar 
bijna even vlug groeien als dadap, beter uit zaad dan uit stekken 
en dat de takken niet brozer zijn dan die der dadap. In den 
oostmoesson laten zij hun blad vallen en staan dan eenigen 
tijd kaal; zij doen dat echter niet alle tegelijk, zoodat de tuin 
nooit geheel schaduwloos staat. Ik meen wel te mogen aanbe- 
velen er eens eene proef mede te nemen. 
Verder is mijn oog gevallen op de in West- en Midden Java 
nog al in paggers en voor brandhout geplante Leucaena glauca 
(kamalandengan, peteh Ceylon, toeren), een vlinderbloemige 
boom met kleine witte, tot bolletjes vereenigde bloemen. Deze 
schiet niet zeer hoog op, het hoogste exemplaar dat ik ken, 
staat op mijn erf en is ongeveer 30—35 voet hoog. Omtrent 
zijne geschiktheid voor schaduwboom weet ik geene ondervin- 
ding mede te deelen, de groei van de kroon doet mij denken 
dat hij misschien wel geschikt is, als hij blijkt snel genoeg te 
groeien. 
Omtrent de verleden jaar besproken klampis kan ik nog 
mededeelen, dat deze op sommige Kloet-landen als pagger om 
de etablissementen geplant wordt. De kleine boompjes worden 
1) Teysmannia 1899, bldz. 583. 
