KETJIBLING EN ANDERE DIURETICA. 
In „Plantenstoffen” III 1) werd reeds vermeld, dat meerdere planten- 
soorten den naam ^ketjihlin'f dragen, o.a. een Sti'obilanthes soort, wier 
bladeren in infuus als middel tegen galsteen gebezigd worden. Tevens 
vindt men daar gewag gemaakt van een merkwaardige eigenschap, welke 
in ketjibling-bladeren ondersteld wordt : het kauwen van deze bladeren 
zou nl. op de mondholte een invloed uitoefenen, waardoor glas e.d. kan 
worden fijn gebeten zonder kwetsuren te veroorzaken; de inlandsche 
naam, een samentrekking van heling'’\ zou op deze eigenschap 
wijzen — këtjik : klein (maken), bëling : aardewerk. — Bedoelde Strobilan- 
thes-%oovi leverde destijds bij onderzoek een onbeteekenende hoeveelheid 
alkaloïd en vertoonde verder, evenals een aantal andere onderzochte 
Acanthaceeën^ een hoog Kaliumgehalte. 
Sedert werd ketjibling door Dr. Vorderman in een tweetal tijdschrift- 
artikelen 2) besproken. De heer V. noemt verschillende planten, die 
dezen inlandschen naam dragen en wel Clerodendron calamitosmn L. 
(Verbenaceae) en de volgende drie Acanthaceeën : Strobüanthes crispa Bh., 
Hemigraphis colorata Bl. en een andere Hernia raphis-^ooA ; te Batavia 
heeten de bladeren ook „daoen pitja bëling": beteekenis als boven. 
V. meent, dat de werking der bladeren bij het fijn kauwen van glas- 
of bordscherven geheel imaginair is, en dat zij eenvoudig aan enkele 
planten met min of meer ruwe bladeren wordt toegekend. „Het fijn- 
kauwen van een bordscherf met behulp van een këdji-bëling-blad, zooals 
ik dit te Solo zag, totdat de inhoud der mondholte als een melkwit sap 
verwijderd werd, zonder verwonding der zachte deelen te geven, berust 
m.i. op door auto-suggestie ontstanen moed en een stevig gezond gebit ” 
Tot staving van deze bewering haalt Vorderman een geval aan van 
iemand, die somtijds, bij wijze van aardigheid, doch zonder aanwending 
van ketjibling, glas fijnkauwde, en daarvan volstrekt geen letsel onder- 
vond Wat hiervan zij, de vermeende eigenschap van ketjibling-blade- 
ren om onder sommige omstandigheden glas enz. tot gruis te kunnen 
verwerken, zal, volgens het oordeel van Dr. V., aanleiding hebben ge- 
geven tot de inwendige toepassing dier bladeren bij steenziekte, zoodat 
men hier met een transmigratie-middel zou te doen hebben. Dat die 
1) Deze Mededeelingen No. XXXI (1899), 57. 
2; Teysmannia XI (1900), ‘217; Tijdschr. voor inl. geneesk. VI, 82. 
