23 
toepassing speciaal waar het Stróhilanthes geldt, inderdaad het ge- 
wenschte gevolg hebben zou, wordt door V. in twijfel getrokken. Wel 
kent hij gevallen, waarin niersteen genas door het langdurig gebruik van 
een drankje, uit Stróhilanthes crispa Bl en Plantago maior L. {y,daoen 
oerat oeraV) bereid, doch daar ook genezingen bereikt werden door oerat 
oerat alléén, is schr. geneigd, de werkzaamheid uitsluitend in laatstge- 
noemd middel te zoeken. Omtrent den aard der werking en het be- 
standdeel, waaraan zij zou zijn toe te schrijven, kunnen slechts gissingen 
gemaakt worden, daar aangaande de bestanddeelen van Plant, maior weinig 
bekend is: een onderzoek van de bladeren door Rosenbaum 1) bracht 
geen bijzondere werkzame stoffen aan het licht ; voorts weet men, dat de 
zaden, die tegen dysenterie aanwending vinden, met water een slijmige 
massa vormen, waarin Bauer pentose aantoonde (bij PI. Psyllium L.). 
Ik teeken hierbij aan, dat tegen galsteen wel degelijk somtijds een 
aftreksel van Stróhilanthes alléén, zonder oerat oerat, gebezigd wordt, en, 
naar mij verzekerd werd, met goed gevolg. Ook aan de Acanthacee Eber- 
mayera suhpaniculata Hassk. ( y ^ gëdji '\ y,reundeu’') kent men dergelijke 
werking toe als aan ketjibling. 
Het vroeger geconstateerde hooge kaliumgehalte van Strobi- 
lanthes-soorten bracht mij op het denkbeeld, dat wellicht Ka- 
liumzouten een rol zouden kunnen spelen bij de geneeskrachtige 
werking der bladeren, evenals zij vermoedelijk de diuretische 
eigenschappen van eenige andere Acanthaceeén te weeg brengen 
(„Plantenstoifen” III, 57). Te meer scheen deze onderstelling 
recht van bestaan te hebben, dewijl onder de door Dr. Vorder- 
MAN genoemde ketjibling-planten, behalve Stróhilanthes., nog twee 
andere Acanthaceeën — de HemigrapMs-^oortexi — voorkomen, in 
welke insgelijks een hoog kalium-gehalte te verwachten was, daar 
dit een kenmerk der familie schijnt te vormen. 
In bladeren van Hemigraphis colorata Bl. werd nu een Ka- 
liumbepaling verricht. 100 gram versch blad bleek 351 mgr. K 
te bevatten. Na slechts in sporen. De cijfers, voor Stróhilanthes 
spec. vroeger gevonden, waren resp. 322 en 244 mgr. K per 
100 gram versch blad; de soort, waarop de eerste van deze 
beide uitkomsten betrekking had, was vermoedelijk Str. crispa Bl. 
Wanneer nu inderdaad de therapeutische aanwending der 
besproken Acanthaceeën geheel of gedeeltelijk op het aanmerke- 
1) Amer. Journ, of Pharm., Sept. 1886; Pharmacogr. ind. III, 128. 
