OVER DE AFZONDERING VAN SAPONINE STOFFEN. 
Naarmate het chemisch onderzoek van het plantenrijk vorderingen 
maakt, blijkt meer en meer, dat saponine-achtige lichamen tot de meest 
voorkomende plantenbestanddeelen behooren. 
Onder saponine-achtige lichamen verstaat men een groep van amorphe^ 
stikstof- vrije glucosieden, die in water gemakkelijk oplossen tot sterk 
schuimende vloeistoffen, welke het vermogen bezitten allerlei onoplosbare 
stoffen — oliën, harsen, kleurstoffen, koolwaterstoffen enz. — tot zekere 
mate in suspensie te houden, en die voorts bij hydrolyse, naast reducee- 
rend koolhydraat, een in water onoplosbaar splitsingsproduct leveren. 
Verdere bijzonderheden, die gewoonlijk, doch niet altijd bij saponine-stoffen 
worden opgemerkt, zijn de volgende: Wordt een geringe hoeveelheid op 
een horlogeglas in sterk zwavelzuur opgelost, dan ontstaat allengs van 
den rand af een purpere verkleuring, die vervolgens onder vorming van 
een bezinksel verdwijnt. De geconcentreerde waterige oplossing geeft 
met barytwater een neerslag, onoplosbaar in overmaat van het praeci- 
piteermiddel, oplosbaar echter in water. Door basisch loodacetaat worden 
bijna alle saponinen neergeslagen; sommige ook door normaal loodacetaat, 
deze vertoonen over het algemeen een zure reactie. De meeste saponine- 
achtige glucosieden bezitten verder de eigenschap, in physiologische keu- 
kenzout-oplossing tot bij een voor ieder kenmerkenden graad van ver- 
dunning, roode bloedlichaampjes in oplossing te brengen. Eindelijk valt 
te vermelden de bijtende invloed op slijmvliezen, die ook de nieswekkende 
eigenschappen van de fijn verdeelde stoffen veroorzaakt, en de giftige 
werking, welke, hoewel quantitatief zeer verschillend, qualitatief voor alle 
dezelfde schijnt: in hóofdzaak wordt door injectie in het bloed, minder 
sterk door onderhuidsche inspuiting, algemeene verlamming, als gevolg 
van inwerking op de spieren zelf, te weeg gebracht; van het darmkanaal 
uit worden saponine-stoffen weinig of niet geresorbeerd, vandaar dat bij 
toediening langs dien weg alleen verschijnselen optreden, die van de 
werking op de slijmvliezen afhankelijk zijn. 
De physische eigenschappen van saponinen zijn eerst in den laatsten 
tijd eenigszins nader bestudeerd 1), ofschoon het vermogen om met on- 
oplosbare stoffen emulsies te vormen wellicht voor de plantenphysiologie 
niet zonder beteekenis is. 
1) Weil, Beitr. z. Kenntn. d. Saponinsubst. (1901), 69. 
