29 — 
sapotoxine, /S't/j^ewi^ws-sapotoxine enz. Door latere schrpvers is de naam 
sapotoxine ook wel toegepasfc op saponinen van geheel andere samenstel- 
ling, ten einde op de giftigheid van deze stoffen nadruk te leggen. Deze 
handelwijze schijnt mij echter niet aan te bevelen. Immers, onder de 
natuurlijke saponinen vindt men zeer uiteenloopende graden van toxici- 
teit; men zou dus of den naam „saponine” alleen voor volstrekt ongiftige 
praeparaten moeten bezigen en alle andere „sapotoxine” noemen — wat 
praktisch vrij wel zou neerkomen op vervanging van het woord „saponine” 
door „sapotoxine” — of wel ergens een grens trekken, die de minder 
giftige „saponinen” van de sterker werkende „sapotoxinen” scheidt — 
wat zeker niet tot vereenvoudiging strekken zou. Rationeeler komt het 
mij voor, den naam „sapotoxine” hoogstens, als oorspronkelijk de bedoe- 
ling was, voor de stoffen van de samenstelling Cj ^ ^ Oj „ te behouden, 
doch overigens te spreken van „saponinen” of, waar daartoe aanleiding 
bestaat, van „saponinezuren”. 
Veel minder nog dan van de saponinen zelf, weet men tot dusverre 
aangaande hun splitsingsproducten. De aard van de bij de hydrolyse 
optredende suiker is meestal geheel onbekend, het in water onoplosbare 
splitsingsproduct, hot „sapogenine”, slechts in enkele gevallen iets nader 
onderzocht. Voor deze sapogeninen nu heeft Krltskal 1) gemeend, ins- 
gelijks een algemeene grondformule te mogen aangeven: zij zouden nl. 
door de formule (Cg Hg 0)x of wel door hoogere homologen daarvan 
kunnen worden voorgesteld. Daar deze hypothese nog slechts aan weinige 
voorbeelden getoetst is, mag men haar stellig niet te veel waarde toe- 
kennen, zoolang betreffende den bouw der sapogeninemoleculen, als tot 
heden toe, weinig of niets is uitgemaakt. 
Tot de bereiding van saponine-stoffen vinden voornamelijk de volgende 
methoden aanwending ; 
de loodmethode, het eerst door Kobert toegepast op Quillaja-hast 2), 
later voor vele andere planten met goed gevolg gebezigd. Door normaal 
of door basisch loodacetaat worden hier de saponinen gepraecipiteerd, de 
gewasschen loodneerslagen in water verdeeld, door zwavelwaterstof of 
zwavelzuur ontleed, en uit de na verdamping teruggehouden resten de 
saponine-bestanddeelen door mengsels van alkohol en chloroform opge- 
nomen; de meeste onzuiverheden blijven bij deze bewerking onopgelost 
achter; de saponinen worden door aether uit de filtraten gepraecipiteerd. 
Deze methode is voor de kennis der saponine-glucosieden bijzonder ge- 
wichtig gebleken. Zij heeft aan het licht gebracht, dat sommige planten 
twee van deze stoffen bevatten, resp. door normaal en door basisch loodacetaat 
praecipiteerbaar. Veelal levert zij weinig gekleurde producten, die de 
1) Arb. (I. pliarmakol. Inst Dorpat VI, 41. 
2) Arcli. f. oxi:)crim. Path. u. Pbarmakoh 1887, 23.8. 
