32 
van de mogelijkheid om met betere hulpmiddelen meer vet uit de 
paddi tengkawang te verkrijgen verlangde de paddi en er kwam 
weinig vraag meer naar het vet. Daar kwam nog bij, dat toen de 
vraag naar het vet toenam, de handelaren er op uit waren om het 
voor uitvoer bestemde vet te verontreinigen en te vervalschen; men 
mengde er fijn gewreven aardvruchten en water in, een vervalsching 
die niet zoo gemakkelijk te ontdekken is. 
De paddi tengkawang verschilt onderling nog al in gewicht en 
vetgehalte. De zwaarste en rijkste is die, afkomstig van gave vruchten, 
die niet zijn uitgeloopen en omstreeks 30 a 40 dagen in het water 
gelegen hebben. Zoodanige paddi tengkawang weegt 3 pikol de 100 
gantangs, [^] en levert uit deze hoeveelheid 120 katties vet. Die van 
tengkawangvruchten , die niet gaaf waren, gedeeltelijk waren ontkiemd 
of wel niet lang genoeg in het water gebleven zijn ,• is lichter, zoodat 
het gewicht van 100 gantangs der padi varieert van 230 tot 300 
katties, doch gemiddeld 270 a 280 kattis bedraagt. Uit deze minder 
goede paddi tengkawang wordt ook wat minder minjak verkregen. 
Het vetgehale van alle eigenlijke tengkawangsoorten is omstreeks 
hetzelfde, mits de vruchten goed behandeld zijn. 
Tot 1878 werd het vet uitgevoerd voor $ 6 a $ 7 de pikol, terwijl 
de prijs van de paddi tengkawang $ 4 tot ^ 6 per 100 gantangs 
(of 3 pikols) bedroeg. Met het genoemde jaar kwam echter in den 
tengkawanghandel een algeheele omkeer. Eenige Chineezen begonnen 
toen de paddi tengkawang op te koopen en daardoor steeg de prijs 
van dit artikel tot $ 10 de 100 gantangs of omstreeks $ 3.50 de 
pikol; echter werd de grootste hoeveelheid voor minder opgekocht 
en door de opkoopers te Singapore met groote winst van de hand 
gezet. Dit feit werd spoedig bekend en de prijs van de paddi teng- 
kawang werd van dien aard, dat het bereiden van vet voor eigen 
gebruik geen voordeel meer kon opleveren en ieder ze dus gaarne 
verkocht. Daar kwam nog bij dat de inlander minder behoefte aan [*] 
[*] De gantang in de afdeeling Sanggau staat gelijk met + 5V^ liter. 
