- 52 — 
ingekort en het entrijs zelf iets boven de derde knoop afge- 
sneden. Zooals reeds gezegd werd, heeft men voor al deze 
manipulaties het gewone snoeimes te gebruiken. 
In den laatsten tijd heeft nu echter de Heer Buïin Schaap 
bij het toesnijden van entrijs en onderstam bij voorkeur eene 
andere methode toegepast, die in figuur 32 schematisch is weer- 
gegeven. Zooals de links staande figuur duidelijk maakt, wordt 
in dit geval de top van de Liberia dicht boven de tiveede knoop 
afgesneden en worden eventueel aanwezige zijtakken verwijderd. 
Verder wordt ook van het entrijs het eerste lid afgesneden en 
alleen met het tweede en derde lid geënt 1). 
Zijn nu met het snoeimes entrijs en onderstam op de gewenschte 
wijze toegesneden, dan wordt met het scherpe entmes het 
ondereinde van het entrijs wigvormig toegesneden en dan in 
den top van den onderstam eene overlangsche inkerving gemaakt. 
Bij dit snijden is daarop te letten, dat door het mes een zoo 
gering mogelijke druk op den stengel wordt uitgeoefend : het mes 
moet, zoo te zeggen, door den stengel worden heengetrokken, 
hetgeen natuurlijk des te beter gaat, hoe scherper het mes is. 
Verder is ook daarop te letten, dat de snij vlakten van entrijs 
1) De Heer Butin Schaap meende op deze wijze van enten in de eerste 
})laats het ontstaan van bruine neerslagen op de wonden van onderstam en 
entrijs te kunnen voorkomen. Zooals echter in het bovenstaande uitvoerig 
wordt beschreven, is dit op deze wijze toch slechts op zeer beperkte wijze te 
bereiken en buitendien zijn deze neerslagen voor het slagen der enten zeker 
slechts van zeer ondergeschikte beteekenis. Meer aandacht verdienen mijns 
inziens twee andere door den Heer Butin Schaap aangehaalde redenen, namelijk 
dat de inlanders, aan wie natuurlijk het enten in het groot moet worden over- 
gelaten, de jonge en zachte stengeldeelen meer beschadigen en verder dat het 
getopte entrijs niet dadelijk kan doorgroeien, maar eerst eenen nieuwen uit- 
looper moet vormen. Hierdoor wordt bereikt, dat het entrijs in den eersten 
tijd na het enten in eene zekere periode van rust verkeert, waardoor in het 
bijzonder minder geel en geaderd blad moet ontstaan. Aan den anderen kant is 
het echter ook zeker, dat entrijs en onderstam des te gemakkelijker vergroeien, hoe 
jonger zij zijn. Overigens is mijne persoonlijke ondervinding in dit opzicht 
nog niet uitgebreid genoeg, om daarover een oordeel te kunnem uitspreken 
hoe groot eene rol deze verschillende factoren in werkelijkheid spelen. Dit 
eene geloof ik echter met zekerheid te kunnen beweren^ dat volgens heide in het 
bovenstaande beschrevene in af geheelde methoden gunstige resultaten kunnen ver- 
kregen worden^ mits de onderstam waarop geënt wordt krachtig en geheel gezond is. 
