~ 12 — 
barst, maar niet voordat onder de opperhuid eene nieuwe 
soort van cellen, de zoogenoemde kurklaag {k fig. 7) gevormd 
is, die na het barsten der epidermis den stam tegen uit- 
drogen beschermt. Deze kurklaag ontstaat op eene zekere 
diepte onder de opperhuid, gewoonlijk dicht boven de laag van 
bastcellen, zooals dit ook in fig. 8 
is afgebeeld, waar de kurklaag zich 
bij k bevindt. Zooals uit deze figuur 
blijkt, wordt in dit geval het eerst 
eene soort cambium, het zoogenoemde 
kurkcambium gevormd, dat zooals 
het gewone cambium uit radiale rijen 
van cellen bestaat, waarvan de bui- 
tenste, die in onze figuur met dik- 
kere wanden geteekend zijn, door 
eene chemische verandering der wan- 
den tot kurkcellen worden, die voor 
water zeer moeilijk zijn te passeeren 
en daardoor bijzonder geschikt zijn om 
na het barsten der opperhuid een 
uitdrogen van den stam tegen te 
gaan. 
Met het ontstaan van deze imper- 
meabele kurklaag wordt nu echter 
ook het voedseltransport naar de 
buiten daarvan gelegen schorscellen 
belemmerd en deze sterven ten ge- 
volge daarvan langzamerhand af, 
waarbij de kleur van de schors zooals 
ook zonder mikroskoop gemakkelijk is waar te nemen, eerst in 
geelgroen en geel en later in zwartbruin verandert. Eerst wan- 
neer de opperhuid gebarsten en lucht in de kurkcellen is bin- 
nengedrongen, verkrijgen deze cellen weer eene meer heldere, 
grijsbruine kleur. 
De kurkvorming heeft bij gezonde boomen van Coffea liberca 
meest op vrij grooten afstand van den top plaats, terwijl deze 
Fig. 8. stuk a van fig. 7. 
sterk (200 maal) vergroot, bij k 
kurklaag. 
