- 31 - 
vraag te stellen aan welk of welke stoffen zij eene behoefte hebben, 
die zonder bemesting niet voldoende bevredigd wordt, en als wij dat 
weten, na te gaan in welken vorm en op welke wijze men hun die 
het liefst bieden moet. Met die leidende gedachte is het plan gemaakt 
voor de bemestingsproeftuinen waarvan er nu een aantal op ver- 
schillende landen aangelegd zijn. Tot nadere toelichting diene de 
circulaire, die aan de deelnemers is toegezonden. 
’S LANDS PLANTENTUIN 
IX® Afdeeling. 
Aan 
den Administrateur der Koffieonderneming 
W elEdelGehoren Heer 
Tot nog toe is er slechts weinig bekend omtrent de uitwerking 
van bemesting bij koffietuinen op Java. Wel gebruiken de meeste 
landen, die in de gelegenheid zijn stalmest in grooter of kleiner 
hoeveelheid te verkrijgen, deze in hunne tuinen, en zoover de waar- 
nemingen gaan, bijna overal met gunstig gevolg. Maar een groot 
aantal perceelen, misschien wel de meeste, zijn door hunne ligging 
in de onmogelijkheid stalmest aan te schaffen. 
Op vele plaatsen zijn boengkil, zwavelzure ammonia en allerlei 
kunstmeststoffen toegepast, meestal op kleine schaal. Hier en daar 
is men van oordeel, dat er goede uitkomsten mede verkregen zijn; 
tracht men echter te samen te vatten wat op een aantal onderne- 
mingen daaromtrent te vernemen valt, dan vindt men weinig over 
eenstemming. De een meent, dat het wel goed gedaan heeft, de 
ander heeft er geen uitwerking van gezien. 
Yoor een groot gedeelte zal dit wel liggen aan de wijze waarop 
de uitwerking nagegaan is. Er werd namelijk uitsluitend gelet op 
het uiterlijk en den stand der boomen, beide moeilijk te meten of 
onder cijfers te brengen, en zoover ons tot nog toe bekend, heeft 
