— 34 — 
superphosphaat, thomasphosphaat en beendermeel (uitgestoonid) . 
Superphoshaat bevat behalve pliosphorzure kalk eene ruime hoeveel- 
heid zwavelzure kalk (gips), en thomasphosphaat en beendermeel veel 
kalk. Het thomasphosphaat van den handel wisselt sterk af in phos- 
pherzuurgehalte en snelheid van werking, en door onderzoekers van 
naam werd in de laatste jaren de waarde van beendermeel als phos- 
phaatmeststof bij hunne proeven zeer gering bevonden. Van daar 
de keuze van superphosphaat en ter controle, om na te gaan of de 
uitwerking, indien die zich voordoet, ook aan het daarin aanwezige 
gips en niet aan het phosphorzuur te danken zoude zijn, een vak 
gipsbemesting. Door deze kan tevens de vraag beantwoord worden of 
sommige gronden op Java lijden aan kalkgebrek, zooals wel eens 
verondersteld wordt. 
Voor kali bemesting is het bijna zuivere kaliumsulfaat van den 
handel voor deze proeven het geschiktste, daar het vrij is van 
chloormagnesium, dat dikwijls eenen schadelijken invloed op den 
plantengroei uitoefent. 
Een onbemest vak ter vergelijking is een vereischte bij alle be- 
mestingsproeven. 
De noodzakelijkheid van de vakken met stikstof en phosphorzuur 
en stikstof, phosphorzuur en kali is hierboven reeds besproken. 
Gaarne hadden wij er nog eenige vakken meer bijgevoegd om nog 
andere meststoffen te kunnen opnemen of de uitwerking van wisse- 
lende hoeveelheden eener zelfde bemesting te kunnen nagaan, maar 
wij hebben gemeend ons tot acht vakken te moeten bepalen. Van 
deze moet toch de koffie afzonderlijk geplukt en gewogen worden 
en daarna bereid tot marktkoffie, omdat de verhouding van deze tot 
roode bes zoo afwisselt. Daar die afzonderlijke pluk en bereiding 
veel toezicht eischt en dat juist in den druksten tijd, meenden wij 
het aantal proefvakken niet verder te moeten uitbreiden. 
Wij verwachten niet, dat deze proeftuinen in het algemeen, of 
ook alleen maar die, welke op gelijksoortigen grond gelegen zijn, 
elk op zieh zelf genomen, dezelfde uitkomsten zullen opleveren. 
Wel is voor de proeven op elke onderneming de meest gelijkstaande 
aanplant uitgezocht, maar er staat bijna nergens een tuin zoo geheel 
gelijk, dat men kan verwachten, dat de naast elkaar gelegen acht 
