— 39 — 
koffie gebeurt bij overbemesting weten wij nog niet, maar het zoude 
wel kunnen zijn, dat de hoornen dan minder bloeiden. Mocht zich dit 
voordoen in een of meer tuinen van deze reeks, dan zouden de ge** 
zamenlijke uitkomsten daardoor foutief kunnen worden Daarom 
beginnen wij met wat zoover nagegaan kan worden matige bemes- 
tingen zijn. Zoo noodig kunnen wij een volgend jaar de hoeveel- 
heden der bemesting op een of meer vakken der tuinen vermeerderen. 
Van alle tuinen zijn grondmonsters genomen om chemisch te 
onderzoeken. Als wij uit de uitkomsten dezer tuinen later weten 
hoe deze gronden zich verhouden tegenover bemesting en er dan 
de uitkomsten der grondanalyses naast leggen, dan hopen wij zoover 
te komen dat men later uit de cijfers eener grondanalyse beter 
dan nu van te voren besluiten kan trekken omtrent de geschiktheid 
van den bodem voor de koffiecultuur en de bemesting die men 
daarbij zal moeten toepassen. 
In Europa en Amerika is men, dank zij het nemen van vele 
proeven, op dien weg reeds een eind ver gevorderd, maar het aldaar 
bevondene geldt niet tegelijk voor gronden in de tropen, waar de 
bodemtemperatuur zooveel hooger is, alle omzettingen dus zooveel 
sneller verloopen en de plantenwereld geen winterrust kent. 
Hoezeer men in Europa zelf ook nog niet verzuimen mag, alles 
door proeven met de planten zelf te controleeren, kan men nagaan 
uit de jongste ervarigen met gestoomd beendermeel (poeder van 
ontvette en ontlijmde beenderen). 
Men was gewoon het er voor te houden dat het phosphorzuur 
daarin (het bestaat bijna geheel, uit driebasisch phosphorzuren kalk) 
gemakkelijk door planten opgenomen werd. Zie b.v. het bekende 
leerboek van A. Maijer IIP Ed. II pg. 236. zij het dan ook iets 
minder vlug dan dat in den vorm van superphosphaat. 
Voor een paar jaren zijn nu door de proefstations te Darmstadt 
en te Halle uitkomsten van bemestingsproeven in proefpotten 
openbaar gemaakt, waarbij beendermeel, zoowel ruw als gestoomd, 
eene zeer geringe waarde als phosphaatmest bleek te bezitten. Dit 
is nu wel van anderen zijden, ook met proeven op het veld, bestre- 
den, maar dat neemt niet weg, dat de waarde van het beendermeel 
als meststof, waaromtrent men vroeger meende voldoende op de 
