— 43 — 
en goten opwelt, met okerkleurige afzettingen waar maar water 
te voorschijn komt. De hoornen groeien daar uitstekend, maar 
op bepaalde gedeelten ondergaat hunne ontwikkeling in het derde 
jaar eene tijdelijke vertraging. De takken, die uit het in die 
periode gevormde gedeelte van den stam ontspruiten, zitten dicht 
op elkaar. Dat komt van eene padaslaag waar de penwortel zich 
met moeite doorheen boort. Is dat bezwaar eenmaal overwonnen 
dan groeien de hoornen weder door alsof er niets gebeurd was. 
Alleen daar waar de padaslaag te hard of te dik is voor de wortels 
om er doorheen te komen, kwijnen of sterven de hoornen, maar in 
een grond gedrenkt met water dat duidelijk ijzeroxydule in op- 
lossing bevat, kunnen de koffiewortels blijkbaar leven en zonder dat 
het hen in hunne ontwikkeling zichtbaar hindert. Als men dit niet 
gezien heeft, ligt het voor de hand de mogelijkheid daarvan te ont- 
kennen omdat plantenwortels niet groeien kunnen in een zuurstof- 
vrijen bodem. Als vermoedelijke verklaring stellen wij ons voor, 
dat de oplossing van het ijzeroxydule in den bodem zuur genoeg is 
om mogelijk te maken dat dit niet oogenblikkelijk alle zuurstof uit 
den grond bindt, en toch weer niet zuur genoeg om de wortels te 
hinderen, want zuur kunnen wortels anders ook niet veel verdragen, 
evenmin als gebrek aan zuurstof. 
Ijzeroxydule zouten worden wel verdragen, als de hoeveelheid 
niet te groot is, ten minste door granen. A. Maijer (*) vond bij 
granen gekweekt in potten, die 16 Kgr. luchtdroge aarde bevatten, 
dat hij deze begieten konde met 40 gram ijzervitriool in water 
opgelost, zonder dat de planten schade leden. 
Nog een ander punt moge hier eene korte bespreking vinden, 
namelijk de groene bemesting. Men heeft in Europa waargenomen 
dat het verlies aan oplosbare stikstofverbindingen in het doorsij- 
pelende regenwater het grootst is in den herfst nadat de oogst van 
het veld genomen en de bodem kaal is. Om dit te voorkomen zaait 
men na den oogst van de tarwe een of ander snelgroeiend gewas. 
De wortels daarvan nemen tenminste een gedeelte van die oplosbare 
stikstofverbindingen op, die in de plant tot eiwit en andere ver- 
(*) Journal für Landwirthschaft 40, bldz. 19. 
