— 45 — 
de dadap gebruikt het eiwit uit die knolletjes om takken en bla- 
deren te maken, die door snoeien en bladafval, op en in den bodem 
terecht komen en tot humus verweeren. Dadap en andere tot de 
vlinderbloemige familie beboerende schaduwboomen, kunnen dus 
waar zij knolletjes dragen beschouwd worden als voortdurende ver- 
meerderaars of aanvullers van het stikstofkapitaal in den bodem. 
Hoe groot die toevoer per jaar is, weten wij nog niet. Ook is nog 
niet voldoende onderzocht of de vlinderbloemigen hier in Indië 
evenals in Europa in stikstofrijken grond geen knolletjes maken. 
Wel weten we dat op de eene plek de dadap er veel meer draagt 
dan op andere. 
Nu kan men in deze richting nog meer doen. Plant men tusschen 
de koffie laagblijvende vlinderbloemige planten, die van die stik- 
stofverzamelende knolletjes aan hunne wortels dragen, snijdt die 
of trekt ze uit, als deze zich gevormd hebben, en begraaft ze dan 
tusschen de rijen, dan vermeerdert men in den grond op die wijze 
humus en stikstof. Dit staat vrij wel gelijk met eene bemesting 
met titen (uitgeloogde indigo), met dit onderscheid, dat men de titen 
van de indigofabriek moet halen en dat do planten voor de groene 
bemesting op de plek zelve groeien. Ook zijn de kleine hoeveel- 
heden kalk, phosphorzuur en kali, die de titen bevat, aan andere 
velden onttrokken en wordt daarmede het kapitaal in den bemesten 
grond vermeerderd. Bij groene bemesting met op de plek zelve 
gegroeide planten is dat natuurlijk niet het geval, daar bepaalt de 
aanvoer zich tot humus en stikstof. 
Voor deze groene bemesting zijn eene geheele reeks planten aan- 
bevolen. Indigo, orrok-orrok //arm /a6^^rmYo/^a^ enteng-enteng 
(Phaseolus semi-erectus)^ allerlei katjang soorten, lupinen enz. enz. 
Eigenlijk alle kruidachtige vlinderbloemigen. Aan de algemeene 
toepassing zijn echter eenige bezwaren verbonden. In de eerste 
plaats groeien die planten slecht of niet in de schaduw, dus is er 
in een gesloten aanplant niet veel mede te beginnen. Op een 
perceel wilde men ons eene proef met orrok-orrok toonen, maar toen 
wij op de plek kwamen was er geen orrok-orrok te zien, alles was 
uitgestorven en verdwenen. In jonge tuinen, die nog, open zijn, kan 
het echter zijn voordeel hebben. Op een ander land, in Midden- 
