47 — 
teriën laten zich kweeken en vermenigvuldigen in buisjes, waarin 
zich eene voor hen geschikte voedingstof bevindt. Mengt men den 
inhoud van zulk een buisje door het zaad dat men uitstrooit, dan 
krijgt elke boon of korrel een aantal bacteriën mede, die zoodra het 
jonge plantje wortels maakt, bij de hand zijn om er in te dringen en 
aanleiding te geven tot het ontstaan van knolletjes. 
Zulke buisjes zijn in den handel onder den naam nitragin. Maar 
als men ze gebruiken wil, dient men eerst te weten, of de bacteriën 
daarin wel behooren tot een ras, dat past bij de plant die men ver- 
bouwen wil. Lupinen nitragin helpt niet bij erwten, en omgekeerd, 
daarentegen wel bij acacia (Robinia). Het is dus vooruit niet te 
zeggen of, en zoo ja, welke soorten van in Europa uit europeesche 
planten gekweekt nitragin op indische vlinderbloemige gewassen 
knolletjesvormend zullen blijken te zijn. 
Zaad. 
Bij het aanleggen van een koffietuin betreft eene der eerste vra- 
gen, die zich voordoen, de keuze van het zaad, waarmede men zal 
planten. Daaraan wordt tegenwoordig veel meer aandacht besteed 
dan in vroeger dagen, toen er nog geen bladziekte was. Dikwijls 
werd in den goeden ouden tijd maar opslag uit een of andere tuin 
in de buurt gehaald en spaarde men zich de moeite om kweek- 
beddingen te maken. Dat durft nu niemand meer doen, want er 
vallen van de boomen niet alleen goed rijpe bessen, maar ook, dank 
zij vooral de bladziekte, half- of noodrijpe, die toch ook voor een 
gedeelte nog wel kiemen, maar de plantjes die daaruit opschieten 
zullen op den duur blijken zwakker te zijn. Men vertrouwt het ten 
minste niet meer. 
Daarenboven is voor eene groote reeks van gewassen geble- 
ken welk groot gewicht te hechten is aan de keuze van gezond 
volrijp zaad van de meest geschikte variëteit. Wel is waar worden 
vruchtboomon meestal niet door zaad, maar door stekken en enten 
voortgeplant, want het zijn bij de meeste soorten veredelde boomen, 
die men kweeken wil. Dat veredeld wil zeggen, dat er in de ge- 
