— 49 — 
Zoodoende heeft men suikerrijke bieten verkregen, die reeds vrij 
zaad vast zijn. 
Om dit zelfde te doen met koffie, waarvan men op zijn vroegst 
in het vijfde of zesde jaar kan zeggen wat voor eigenaardigheden 
een boom vertoont, zouden er allicht honderd jaren of meer moeten 
verloopen eer men eene afwijking zaad vast verkregen had, altijd 
daarbij aannemende, dat de koffie zich tot zulk eene selectie even- 
goed leent als de bietwortel. 
Het beste wat den koffieplanter, die zoo lang niet wachten kon, 
te doen stond, was zaad te nemen van hoornen, die de eigenschap- 
pen bezitten, die hij wenschte dat ook zijn aanplant zoude vertoonen. 
Daartoe behooren flinke zware stam, krachtige groei, volle dracht 
en groote boonen van gewilde kleur en vorm, die op de markt hoog 
staan genoteerd. Nu vindt men de grofste boonen op de hoog 
gelegen landen en de best betaalde koffie is die van Padang en 
Menado, benevens enkele merken uit Midden- A.merika, met name 
Maragogype, en de Mokka koffie. De beide laatste soorten hebben 
hier op Java niet voldaan. De Maragogype geeft flinke boomen met 
groote bladeren en grove boonen, die goed betaald worden, maar 
de productie van die soort is hier op de meeste landen zoo gering, 
dat men er weinig of niet meer van plant. Mauritius koffie is ook 
beproefd en afgekeurd wegens te geringe opbrengst. De Mokka 
heeft kleine bladeren en kleine vrachten, de productie schijnt slechts 
matig te zijn en de prijs maakt dat niet goed. 
Tegenwoordig wordt er nog vrij veel zaadkoffie van Padang be- 
trokken, verder van hooge landen op den Jang, Smeroe en Wilis. 
Ook wordt nog al dikwijls zaad gebruikt van eene andere onder- 
neming, die aan denzelfden eigenaar toebehoort of met dezelfde 
geldinstelling in relatie staat, maar velen geven er de voorkeur 
aan met eigen gewonnen zaad te planten. Het bereiden van goede 
zaadkoffie is nog al omslachtig, daar de bessen met de hand uitge- 
knepen behooren te worden, omdat men er niet zeker van is, dat 
de pulper de boonen niet een weinig kneust zonder dat men het 
zien kan. Verder moet de koffie in het slijm gedroogd worden, daar 
men vreest dat de kiemkracht lijdt door de fermentatie, of na niet 
langer dan eene nacht onder water gestaan te hebben en dan 
Med. PI. XXIV. 4 
