— 25 
Vele koffieplanters zijn geneigd aan te nemen dat de vele en diepe 
grondbewerkingen, zooals die op den Kloet toegepast worden, over- 
dreven zijn, dat zij aanleiding geven tot te snelle verweering van 
het huniuskapitaal in den bodem en dus tot verlies van oplosbare 
stikstofverbindingen, die niet door de wortels worden opgenomen. 
Eenigen op den Kloet aan de west- en noordzijde, waar de grond 
op het oog ten minste niet verschilt van het gewone type van 
den Kloet, probeeren het nu met enkel schoffelen. Probeeren gaat 
boven studeeren, zegt het spreekwoord. Onze wetenschap is nog 
te jong om op eene vraag als deze, zonder dat eerst proeven genomen 
zijn, een voorspelling te doen. Wij hopen het zoover te brengen dat 
wij zulke vragen op grond van analyses kunnen beantwoorden, maar 
voorloopig is het nog niet geraden in de praktijk zijnde werkwijzen 
op theoretische gronden alleen te willen verbeteren. De uit- 
komsten der praktijk zijn het resultaat van een aantal oorzaken. 
Sommige daarvan zijn ons bekend, zoodat wij hunne werking ongeveer 
kunnen berekenen, maar er vallen er nog te veel buiten den kring 
van onze kennis. 
In zake grondbewerking is het ons ook nog opgevallen dat de 
bodem op vele perceelen een groot aantal aardwurmen bevat. 
Zooals bekend heeft Darwin na veertig jaren geduldig waarnemen 
aan het licht gebracht hoe deze langzaam maar zeker eene voortdu- 
rend omwerking van den grond tot stand brengen. Proeven met 
gewassen in potten, met en zonder wurmen in de aarde, hebben 
aangetoond dat de groei der planten door hunne werkzaamheid zeer 
bevorderd wordt. Op sommige plekken, ook op stijven z waren grond, 
zagen wij door hen gemaakte aardhoopjes in groot aantal en wij 
vonden ze bij het nemen van grondmonsters tot op een paar voet 
diepte. Zoo ondergaan gronden die alleen geschoffeld worden toch 
eene, zij het ook langzame, voortdurende grondomwerking. Het 
schijnt ons wel de moeite waard de aandacht der planters hierop 
te vestigen en waarnemingen te doen omtrent de hoeveelheid en den 
tijd van het jaar waarin men ze vindt. Voor mededeeling daarvan 
houden wij ons aanbevolen 
Wat het schoffelen met de arit aangaat zij hier vermeld, dat 
wij op verschillende plaatsen boompjes vonden, die daarbij een of 
