18 — 
raking der haarwortels met de bestanddeelen van den grond. Daar- 
toe moeten zij echter aanwezig zijn in den vorm van verbindingen, 
die opgelost of ontleed worden door het sap, dat de celwanden der 
wortelharen drenkt. Uit onverweerden veldspaat en apatiet kunnen 
zij geen kali en geen phosphorzuur halen, wel uit de verweerings- 
producten van die mineralen 
Zonder de genoemde stoffen kunnen hoornen niet leven en groeien 
en de eene daarvan kan de andere niet vervangen. Geeft de bodem 
van een dezer onmisbare bestanddeelen minder af aan de wortels 
dan de plant verwerken kan, dan helpt geen overmaat der andere, 
de ontwikkeling regelt zich naar den toevoer van de in de betrek- 
kelijk geringste hoeveelheid beschikbare. Men noemt dit de wet 
van het minimum. 
Wij moeten dus trachten het zoo in te richten, dat de koffie- 
wortels ten allen tijde van elke dezer verschillende stoffen zooveel 
vinden, als zij verwerken kunnen. Er is geen middel — over bemes- 
ting spreken wij thans niet — om door bewerking van den grond het 
opneembaar worden van de afzonderlijke stoflPen afzonderlijk te 
bevorderen en b. v. phosphorzuur gemakkelijk oplosbaar te maken 
maar de kali te laten zooals die is. De mate der grondbewerking 
regelt zich dus naar dat bestanddeel waarvan op dat oogenblik, 
in dien grond, betrekkelijk het minst in opneembaren vorm aan- 
wezig is. 
Daarbij moet nooit vergeten worden, dat de eindverweeringspro- 
ducten der stikstofhoudende stoffen, salpeter- en salpeterigzuur door 
den bodem in het geheel niet vastgehouden worden en dat van deze 
dus onvermijdelijk een gedeelte met het door den grond sijpelende 
water weggevoerd wordt. Dat het regenwater ammonia en salpeter- 
zuur in geringe hoeveelheid bevat, werd hierboven reeds aangestipt, 
liet hangt dus van omstandigheden af of op een bepaalde plek, gedu- 
rende een bepaalden tijd, meer stikstofverbindingen door den regen 
aan- of weggevoerd woorden. 
Met de chemische grondanalyse zijn wij nog niet zoover gevor- 
derd dat die ons in staat stelt te zeggen hoeveel stikstof, kali, 
phosphorzuur, kalk enz. op een gegeven oogenblik in den grond voor- 
handen is in zoodanigen vorm dat de planten die onmiddellijk kunnen 
