10 — 
leven kunnen de hoornen geruimen tijd uitbouden, maar als het te 
lang duurt, ziet men toch de bladeren slap hangen en zelfs de 
vruchten rimpelig worden, verdrogen en afvallen. Vooral de Liberia 
verdraagt de droogte slecht, hoewel overigens de boom forscher is 
dan de arabische koffie. 
Het is niet de absolute hoeveelheid regen per jaar, die er het meest 
op aan komt voor de koffie, de verdeeling daarvan is de hoofdzaak. 
In den westmoesson valt er altijd veel meer water dan voor den 
groei der hoornen noodig is, maar het zijn de buien in de kenterin- 
gen en den oostmoesson, die op den oogst van het loopende en van 
het volgende jaar den grootsten invloed hebben. In de kentering 
toch rijpen de meeste bessen en gedurende die periode onttrekken 
zij aan den boom de stoffen waaruit de boon is opgebouwd. Staat 
de boom in dien tijd in vollen bladerdos en is er een gewenschte 
afwisseling van regen en zonneschijn, dan kan hij zonder moeite dat 
voe^dsel leveren en verkeert hij na den oogst in voldoenden voe- 
dingstoestand om jong vruchthout en knop, en later bloesem en 
vrucht te leveren. Blijft het langen tijd achtereen droog, dan blijven 
de vruchten wel voedsel aan den boom onttrekken, maar de voor- 
raad daarvan wordt niet meer aangevuld en de bessen worden niet 
rood en rijp. 
Daarenboven treedt op de meeste landen de bladziekte in den 
regel in de maanden Januari tot Maart min of meer hevig op. Nu 
zijn de bladeren zoowel de longen als de maag der plant en zoolang 
deze bladerloos staat, wordt er dus geen voedsel gevormd. Als de 
aanval voorbij is moet de boom eerst weder blad maken. Tot 
daaraan toe teren de vruchten op het reservevoedsel aanwezig in 
stam en takken. 
Nu is dit laatste jaar op een aantal perceelen de bladziekte langer 
dan gewoonlijk hevig opgetreden, zoodat in het begin van April 
vele tuinen geheel kaal waren en de uitgeputte boomen daarna 
slechts langzaam aan weder blad konden maken. Van de tweede 
helft van April of begin Mei af was er gebrek aan regen. Het 
gevolg is geweest, zooals bekend, veel kleine boonen, veel bessen 
die niet rijp geworden zijn en veel inferieure koffie. 
Nu is de ligging van een land van beslissenden invloed op den 
