— 6 — 
„gedeelte kan die klei ook verweerde vulkanische asch zijn, afkomstig 
„van oudere erupties van den Smeroe of van den Ajek-ajek. Maar 
„het is dan te verwonderen, dat versche grauwe onver weerde asch 
„van de latere erupties zoo geheel ontbreekt, of ten minste niet 
„merkbaar is.” 
Dr. Verbeek is dus van meening, dat het grootste gedeelte van de 
lagen, die de kalkrotsen bedekken, uit klei bestaat, achtergebleven uit 
kalksteen, die door het koolzuurhoudend regenwater opgelost is. 
Gaan wij nu na waar die klei, die in den kalksteen ingesloten was, 
vandaan gekomen kan zijn, dan ligt het meest voor de hand aan te 
nemen, dat die van verweerde andesiet afkomstig is, want de kalk- 
steen sluit andesietgruis in, dat dus gedurende de vorming der 
kalksteenlagen daar bezonken is. Met dat gruis zal ook wel klei, 
ontstaan uit verweerde andesiet, medegekomen zijn. 
Het is dus alleen de vraag of de klei, zooals die daar nu ligt, 
onmiddellijk uit verweerde andesiet ontstaan is, of eerst een tijd lang 
ingesloten geweest is in den kalksteen. In dit laatste geval staat 
te verwachten, dat de koolzure kalk ook chemisch ingewerkt heeft 
op de klei, zoodat die er niet eenvoudig juist zoo weer uitgekomen 
is als die er in opgesloten werd. Waarschijnlijk is de klei daarbij 
armer geworden aan alkaliën, al is de verandering misschien niet 
van veel beteekenis geweest. Bijzonder vruchtbaar zijn zulke uit 
kalksteen achtergebleven kleilagen gewoonlijk niet. 
Mogelijk is ook nog, dat de kalksteen andesietgruis en brokken 
ingesloten heeft, die bij het opgelost worden der kalklagen vrij wel 
onveranderd achtergebleven en daarna op de plaats zelve verweerd 
zijn tot klei, die dan niet de chemische inwerking der koolzure kalk 
ondergaan heeft. 
Hoe dit zij, op het oog en het gevoel kan men de kleilagen van 
het Zuidergebergte, die op kalksteen rusten, niet onderscheiden van 
dergelijke lagen op het Zuidergebergte zelf, op de noordhelling van 
den Lawoe, of de omgeving van Ampel en Bodja, die volgens de 
geologische beschrijving direct uit andesieten en basalten ontstaan 
zijn. Een uitvoerig chemisch onderzoek van die gronden zal in 
deze misschien licht kunnen verschaffen. 
Andesiet en basalt zijn echte lavagesteenten, dat wil zeggen de 
