~ 67 -- 
Wij zeiden reeds, dat aan ongetopte hoornen behalve de volgens 
vasten regel op aangewezen plaatsen ontstaande takknoppen ook aan 
den stam of oudere takken onregelmatig verspreide uitloopers gevormd 
worden, die nooit tot takken maar alleen tot stammen uitgroeien. 
Topt men een jongen boom, dan ziet men spoedig, vooral aan het hoo- 
ger gedeelte van den stam, een aantal van die uitloopers verschijnen, 
die ieder trachten tot een zijstam uit te groeien. Zij voeren onder 
elkaar een strijd om het bestaan, een strijd om licht en lucht, en 
ten slotte blijven er zelden een, maar meestal meerdere over, die 
den afgebroken stam vervangen. 
Bepaalt men zich dus tot eenmaal toppen zonder meer, dan is 
het gevolg, dat men in plaats van een enkelstammigen boom een 
meerstammigen krijgt. De uitkomst is dus in hoofdzaak dezelfde 
als of men niet getopt had, omdat ook dan in den regel enkele uit- 
loopers zoo snel groeien dat zij den primairen stam inhalen en de 
boom dus meerstammig wordt. 
Het is dus noodig na het toppen geregeld de waterloten te ver- 
wijderen. Neemt men ze weg als zij nog klein zijn, dan gaat er 
in de afgebroken loten niet veel plantenvoedsel verloren; laat men 
ze eerst ouder worden, dan wordt de boom bij het afbreken licht 
beschadigd en de onttrekking van plantenvoedsel, dat door den boom 
voor de vorming der waterloten zonder nut besteed is, wordt grooter. 
Tengevolge van het toppen wordt de sapstroom genoodzaakt naar 
het overblijvende gedeelte van den stam en naar de reeds bestaande 
takken te gaan. Deze worden daardoor zwaarder, vooral naarmate zij 
hooger staan, de laagste profiteeren het minst. De boom verkrijgt nu 
een geheel anderen vorm, vooral bovenaan ontstaan vele en dikwijls 
zeer lange zijtakken, die door het gewicht hunner bladeren en vruchten 
naar beneden hangen, soms tot op den grond, en die te samen een 
bladerendak vormen, dat de gedaante heeft, van eene klok of stolp, 
de zoogenaamde pajong. 
Zoo gaat het met getopte boomen, die weelderig groeien en ruim 
genoeg uiteen staan. Waar de groei minder krachtig is, leveren de 
boventakken alleen het bovenste gedeelte der bladerenstolp, hét 
lagere gedeelte daarvan wordt door de lagere takken gedragen, 
