70 — 
De toestand in de praktijk is nu ongeveer zoo, dat op de meeste 
landen de getopte aanplant kokergesnoeid wordt op 4, 6, 8 of 12 
duim rijnl. om den stam. Velen laten daarenboven alle jonge twijgen, 
die meer of minder in de richting naar den stam toe groeien, ver- 
wijderen, en wanneer er uit een bladoksel meerdere loten uitloopen 
neemt men die dikwijls op een na weg. 
Op de landen waar niet gekokersnoeid wordt, doet men veelal 
ongeveer hetzelfde, alleen wordt er aan het geheel vrij houden van 
een koker om den stam minder waarde gehecht. De noodzakelijkheid 
om de waterloten geregeld te verwijderen en de kruinen zuiver te 
houden wordt niet betwijfeld, er is alleen verschil van opinie omtrent 
de vraag of en zoo ja wat er nog meer gedaan behoort te worden. 
Waar de boomen van zelf slechts ijle kruinen vormen is het antwoord 
gewoonlijk, niets, zijn die dichter, dan dient tenminste het naar den 
stam toe groeiende jonge hout verwijderd te worden. 
Vrij algemeen is de klacht, dat het zoo moeilijk is geschikt werk- 
volk voor het snoeien te krijgen. Men gebruikt in den regel vrouwen, 
omdat die minder ruw tewerk gaan dan mannen, maar het begrip 
hoe er eigenlijk gesnoeid moet worden, schijnt er moeilijk in te krijgen. 
Een van de redenen waarom de kokérsnoei zulk een opgang gemaakt 
heeft, is wel deze, dat het voorschrift voor het domste wijf te be- 
grijpen en gemakkelijk te controleeren is. 
Nu zal dat met der tijd wel beter worden. Vele landen zijn nog 
jong en hebben nog te weinig vaste bevolking in hunne kampongs, 
zoodat er altijd met los volk is, wanneer dat komt en gaat gewerkt 
moet worden. Is men eenmaal zoo ver, dat men een vaste, voldoend 
talrijke ploeg van snoeivrouwen heeft, die geregeld rondgaat, dan 
eindigen die wel met het te leeren. Maar de meesten hebben die 
niet. Ook in den drukken tijd van den pluk moet overal het snoeien 
wachten, omdat men er dan niemand voor krijgen kan. Gedurende 
die periode maken trouwens de boomen in den regel niet veel jong blad. 
In Europa kan ook lang niet iedere tuinman goed vruchtboomen 
snoeien en iemand bij wien het er, volgens de geijkte uitdrukking, 
niet in zit, kan men het met van buiten geleerde voorschriften ook 
niet bijbrengen. 
Is het snoeien te lang uitgesteld, omdat er geen volk of geen 
