— 73 — 
zijn op vier voet getopt, de stammetjes zijn zwaar en ook de hoogere 
takken, de laagste waren dun gebleven. Er was dit jaar een oogst 
van verkregen van ongeveer vier pikol per bouw, alles goed rijpe 
bessen. Eenige andere tegelijkertijd geplante boompjes, die minder 
gesnoeid waren, stonden echter ook zeer goed en hadden, naar men 
ons zeide, nog meer opgebracht. De opmerking werd daarom gemaakt, 
dat een tuin, waarin het snoeien in dien geest doorgezet wordt, nooit 
bijzonder groote oogsten zal leveren. Dat is echter juist wat Mr. 
’s Jacob bedoelt, hij wil matige maar zekere oogsten, die alleen uit goed 
gerijpte en volgroeide bessen bestaan en boomen, die in staat zijn 
elk jaar te dragen, maar niet een bloei, die zooveel vruchten aanzet, 
dat de boom ze niet alle voeden kan, zoodat zij voor een gedeelte 
afvallen, verdrogen of onrijp (koppi malam) blijven, terwijl de boom 
door uitputting zijne takken verliest en het volgende jaar geen vrucht 
levert, omdat hij zich eerst herstellen moet om weder goed te kun- 
nen bloeien en dragen. 
Daartegenover wordt aangevoerd, dat men vooruit niet weet, hoe- 
veel een boom kan dragen, daar dit geheel afhangt van het meer 
of min gunstige weder en de hevigheid der aanvallen van de bladziekte ; 
dat het wel, als alles tegenloopt, gebeuren kan, dat een aanplant 
door zware dracht zoo lijdt, dat hij soms zelfs afsterft, maar dat 
er toch een aantal perceelen zijn, waar de boomen jaar in jaar uit 
groote oogsten hebben gegeven en nog gezond zijn, en dat men 
daarom beter doet met te laten groeien wat maar groeien wil. 
De proef zal het moeten uitmaken. Wel hebben wij landen be- 
zocht, waar veel bessen aan den boom verdroogden, de overblijvende 
niet goed rijp geworden waren tengevolge der bladziekte, die dit 
jaar lang aangehouden heeft, en de vroeg ingevallen droogte. Vooral 
zagen wij veel waskoffie (koppi malam), dat zijn bessen, die geheel 
groen bleven. Daarvan komt slechts inferieure koffie, die tegenwoor- 
dig zeer slecht betaald wordt. 
Een eigenaardig verschijnsel werd daarbij door Prof. Zimmer- 
mann waargenomen. Wanneer hij van een takje, waaraan wel 
bessen zaten, maar geen bladeren, eene doorsnede maakte en die 
onder het mikroskoop onderzocht, dan bleken de weefsels geheel ver- 
stoken te zijn van zetmeel, terwijl de cellen van takjes, die geen 
