— 90 — 
Heer van Riemsdijk op Klein Getas, wiens naam wij hier noemen, 
omdat toch iedereen die in de koffie op Java bekend is dadelijk 
weet van wie hier sprake is. 
De Javakoffie op Klein Getas leed zoo onder de bladziekte, dat 
er vele boomen stierven en de andere weinig opbrachten. 
Op het land Kalimas, niet ver van KI. Getas, staat een hybride, 
indertijd gevonden op eene kweckbedding van Javakoffie en over- 
geplant op het erf van eene opzienerswoning aan den weg. Terwijl 
de Java en de Liberia in de buurt beide zwaar aangetast werden 
door de bladziekte, zag men op de bladeren van dezen boom nooit 
een vlekje. De Heer Riemsdijk nam in 88 een paar takjes daarvan 
mede en entte die op jonge Liberia stammetjes. De enten sloe- 
gen goed aan en groeiden uit tot eene over den grond uitgespreide 
massa takken in alle richtingen door elkaar gericht, alleen in de 
eerste jaren niet in de hoogte. Later krommen zich eenige takken 
wel naar boven. Waterloten worden niet gevormd. Zoo zijn nu 
de drie in 88 gemaakte enten geworden tot een 14 tot 15 voet 
hoog gewar van takken, dat in voorkomen gelijkt op een rhododen- 
dron boschje in Europa, dat in een paar jaar niet gesnoeid is. De 
enten uit de volgende jaren gaan denzelfden weg op, eerst blijven 
zij eenige jaren kruipen, waarbij zij zich zoo uitspreiden, dat planten, 
die 12 op 12 voet geplant staan, met hunne takken in elkaar groeien, 
en later gaan zij ook de hoogte in. 
Er zijn ook enten gemaakt van takken van een Liberia boom, 
die zich onderscheidt door steilen stand der takken en kleine bladeren 
(geen hybride). Deze vertonnen een geheel ander type. Uit het 
entrijs heeft zich een zijtak ontwikkeld, die naar boven gericht 
is en weder zijtakken draagt, ongeveer als een ware stam, maar 
minder regelmatig geordend. Zij beloven weinig en gaven tot nog 
toe weinig vrucht 
Enten van Liberia takrijs van het grootbladige type, geënt op 
Liberiastam groeien ook wel, maar niet zoo welig als de enten van 
de hybride. Zij krijgen onderaan veel bladziekte en sterven ook 
nog al af in de tuinen. 
Er zijn op KI. Getas ook enten gemaakt van Java takrijs en van 
Java stamloten op Liberia onderstam. Het enten op zich zelf is 
