~ 91 
goed geslaagd. De oudste takenten zijn nu 7 — 8 jaar oud. De 
boomen hebben den vorm van bosschen — zoo iets als een gesnoeide 
theeplant — evenals de hybride takenten, maar zij blijven klein en 
lijden zwaar onder de bladziekte. De stamenten zijn 9 — 10 jaren 
oud en zijn op het oog niet te onderscheiden van de gewone Java- 
boomen. Alleen herkent men beneden aan den stam het litteeken 
op de plek waar stam en loot samen gegroeid zijn. Zij lijden onder 
de bladziekte even zwaar als de gewone Java. Daarom is het enten 
van Java zoowel takken als stamloten op Liberia sedert eenige jaren 
gestaakt, maar het is duidelijk gebleken dat enten van Java op 
Liberiastam goed slagen kan. 
Nu worden op KI. Getas alleen nog enten van de boven bespro- 
ken hybride op Liberia onderstam gemaakt. Daarvoor neemt men 
jonge plantjes van 10 — 11 maanden oud en takrijs van vorige 
enten, liefst gebloeid hebbend. De lengte van den schuinen snit 
bedraagt ongeveer 5 cM. Rijs en stam worden versch afgesneden 
op elkaar gelegd en omwikkeld met lawe (weefgaren.) De koelie 
die ent, zit in een uitgegraven langwerpige put, toegedekt met 
glazen broeiramen. Daarboven is een afdakje van atap. De gereed 
gemaakte enten worden eiken avond in een dergelijken ongeveer 
twee voet diepen put uitgeplant. De glazen ramen blijven de eerste 
drie a vier dagen geheel gesloten, daarna worden zij al naar gelang 
van het weer meer en meer opgelicht. Na 21 — 25 dagen plant 
men de enten over op beddingen met een pajong van alang-alang, 
als het in den drogen tijd is. In den natten tijd kan men ze direct 
uitplanten in de tuinen, maar dan wordt er toch een kleine pajong 
van een voet in het vierkant boven gemaakt. 
De aldus verkregen boomen zijn uitgegroeid tot door el- 
kander warrelende takmassas, die den bodem geheel bedekken, zoo- 
dat geen sprietje gras daaronder te zien is. Het schoonhouden der 
tuinen vervalt dus. Tot nog toe is er nooit aan gesnoeid. Zij staan 
dicht in het blad, blijven op KI. Getas geheel vrij van bladziekte, 
— op andere plaatsen uitgeplante vertonnen wel eens enkele vlek- 
ken, maar niet meer — zij groeien welig, ook op slechte plekken, 
en bloeien zwaar, maar veel bloesem en jonge vruchten gaan ver- 
loren door regen of droogte en vele bessen zijn voos, do helft van 
