^26 
»zoude ze met zilver behooreii op te wegen, wegens baar dagelijkscbe 
»hulp, die ze in eenige zorgelijke ziektens toebrengt. De Ternatanen 
»rekenen deze plant met het Pliarmacum magnum ol Solamu lohon, 
«voor de Zeehoofden of Koiiingen van alle medicamenten, omdat 
«ze voornamenlijk dienen tegen de drie periciileuse ziekten. Bord, 
«Pleuris en Venijn, die ze alle drie met den naam van Upas 
«benoemen”; bij vermeldt ook: «eer de Maleijers graven, leggen ze 
«eenige draden van zijde en kopere pettis genaamd, bij de wor- 
«tel, omdat zij de naliiur voor hare gaven willen dankbaar schijnen 
«en betalen”. 
In zynen tijd werden vooral de zaden en de wortel tegen tal van 
uiteenloopende ziekten aangewend, behalve tegen de bovengenoemde 
(cholera, pleuritis en als antidotum,) ook bij gonorrhoea, dysurie, 
bloedspuwing enz. Aan de zaden werden ook braakwekkende eigen- 
schappen toegeschreven, en de wortelschors als pijnstillend middel 
bij tandpijn aangewend. Langzamerhand is deze veelvuldige toepas- 
sing als inlandsch geneesmiddel verminderd, en thans is Sophora op 
Java vrijwel obsoleet, ten minste in de uitgebreide recepten-verzameling, 
in het laboratorium aanwezig, wordt deze plant geen enkel maal ge- 
noemd. Of zij in de Mohikhen nog de beteekenis heeft, die zij in 
Rumphius’ tijd bezat, is mij onbekend, wel is bij sommige inlanders de 
plant als giftplant bekend gebleven. 
Volgens mondelinge mededeeling van den heer Koorders wordt 
Sophora in Boegineesche kampongs nog altijd aangeplant als middel 
tegen vergiftiging. 
In vroeger eeuwen zijn de zaden en wortels ook als geneesmiddel 
naar Europa gelangd, onder den BuMPu’schen naam van Senien et 
Radix Anticholcricae. Van hare sterkwerkende kracht was reeds 
Rumphius zich bewust, bij noemt de geheele plant bitter, en deze 
bitterheid bezitten vooral de zaden, waarvan slechts een zeer kleine 
dosis toegelaten wordt: «de korrels zijn de bitterste; Avaarvan men 
drie of vijf op een steen met water wrijft, en inneemt”. Voor dieren 
schijnen de bladen der plant niet nadeelig te zyn. «Ik heb ook gezien, 
dat de schapen gaarne de bladeren eten, ’twelk wonder is, omdat ze 
zoo bitter zijn”. 
In de literatuur na Rumphius vond ik geene oorspronkelijke mede- 
deelingen, onze plant betreffende. Dat deze Sophora ook in andere 
tropische gewesten wordt aangewend, kan blijken uit eene aanteekening. 
