54 
eten als een laxans; de bladeren en bloemen fijngestampt met water 
en een weinig kalk vermengd, worden op wonden van paarden gelegd, 
welke door drukking der zadels ontstaan zijn’'. (Filet, de planten 
enz. 63). Vooral als anthelminticum bij paarden bezit poeleh pandak 
onverminderde beroemdheid. 
De voortreffelijke natuur-onderzoeker Horsfield heeft aan poeleh 
pandak tijdens zijne reizen op Java eene bijzondere aandacht gewijd. 
In het 8e deel der Verhandelingen van het Batav. Genootsch. komt van 
zijne hand eene verhandeling voor, getiteld: Short account of the 
medicinal plants of Java, een opstel dat ik bij het schrijven van dit 
verslag herhaaldelijk heb geraadpleegd. Aangaande onze poeleh pan- 
dak zegt Horsfield o. a. het volgende: This is one of the Javanese 
medicines which deserves most attention. The root yields a strong 
bitter infusion ; its sensible qualities appear to corroborate the testimony 
of the most celebrated writers on Indian plants, and indicate conside- 
rable activity. It depends, however, on fulure experiment and obser- 
vation to determine with certainty its effects and use; I earnestly 
recommend it for future trials”. 
Hij vermeldt terloops de proefnemingen met twee andere soorten, 
die de 0. serpentinum in bitterheid veel gelijken, nl. Krodu Kras eii 
Poelean. De eerste is de Himteria sundana Miq., de tweede Ophio- 
xylon ohversum Miq. Aan het slot zijner verhandeling schrijft Hors- 
field de volgende opmerking ter neder, die ik met voorliefde citeer, 
en ook op het alcaloid van Ophioxylon wil toepassen: It is of 
importance to establish, by experimental enquiry, their degree of effi- 
cacy and utility, and, if they are equal to the account which is given 
of them, to bring them from their obscurity into general notice. 
Aangaande Poeleh pandak zijn twee onderzoekingen gepubliceerd, 
ten opzichte van Ophioxylon is echter onze kennis beperkt tot eene 
aanteekening van Bukman (1. c. bl. 58) van den volgenden inhoud: 
»Ook in den wortel van Ophioxylon species, het poeleh pandak der 
Indische geneesmiddelen, vond ik een alcaloid. Bij verdamping van 
het alcoholisch aftreksel en behandeling van het residu met water 
lost, bij uitschudding der vloeistof met chloroform, behalve sporen 
alcaloid eene gele stof op, die zeer gemakkelijk in alcohol, weinig 
in water oplosbaar was. Uit alcohol kon ik deze slof in geel-oranje, 
harde kristallen verkrijgen. Bij daaropvolgende uitschudding der 
