Scheikunde. — De Heer Eknst Oohen doet, mede namens den Heer 
A. L. Tn. Moesvei.d, een mededeeling over: ,, Vertraagde 
Kristallisatie van oververzadigde Oplossingen” . 
§ J. Bij het bepalen langs direkten weg van den invloed, dien 
druk op de oplosbaarheid van Cdl, in water oefent, gelukte het 
ons niet bij '1 atmosfeer druk de waarden te i'eproduceeren, die 
door O. W. G. Hetterschu^) met gi-oote nauwkeurigheid waren 
bepaald. Telkens werden cijfers verkregen, die, wel is waar, slechts 
enkele honderdsten [)rocenten van de door Hetterschu bepaalde 
afweken, maar daar die afwijkingen ver buiten de fout der metingen 
vielen (zie ^ 3), scheen het ons noodzakelijk, hare oorzaak op te sporen. 
Het onderzoek, in de volgende bladzijden beschreven, zal doen 
zien, dat aan die oorzaak algemeene beteekenis toekomt en zij eene 
verklaring levert voor de zoo vaak opti'edende vertraagde kristalli- 
satie van oververzadigde oplossingen. 
^ 2. Het gebruikte kadmiumjodide was, evenals bij het onderzoek 
van Hetterschij, bereid door kadminm ,,Kahlbaum” (verontreiniging 
0.005 “/„, bestaande uit lood, ijzer en zink in sporen) met jodium, 
dat door sublimatie was gereinigd, in aanraking met water, uit een 
vertinden ketel zorg\’nldig gedistilleerd, in een tlesch op een schud- 
machine bij kamei temperatuui’ te schudden. Telkens wanneer de 
vloeistof is ontkleurd, voegt men een idenwe hoeveelheid jodium 
toe. Het kadmium werd in den vorm van knipsels gebruikt. Het 
aldus verkregen produkt hebben wij ten nunste twee maal uit water 
omgekristalliseerd. 
§ 3. Omtrent de techniek der oplosbaarheidsbepalingen, die bij 30°.00 of bij 0°.0 G. 
werden uitgevoerd, moge het volgende worden opgemerkt. 
De gebruikte thermometers waren gekonti’oleerd met behulp van een instrument, 
dat door de Physikalisch-Technische Reichsanstalt te Gharlottenburg-Berlin was 
geijkt. 
De temperatuur van den gebruikten thermostaat, vastgesteld met behulp van een 
thermometer volgens Beckmann (in Vioo° verdeeld), bleef gedurende het geheele 
onderzoek binnen enkele duizendste graden konstant. Zout en water werden 
geschud in fleschjes (inhoud + 60 cc.) AFG (Fig. 1), welke met caoulchouc- 
stoppen waren gesloten. Over die stoppen en den hals werd een gummibuis F 
geschoven, ten einde het indringen van water uit den thermostaat te beletten. 
0 Toetsing der Wet van Braun langs elektrischen weg. Dissertatie, Utrecht 1919. 
®) De gebruikte toluol- regulator had een reservoir van ± 500 cc. iuhoud. 
