625 
2 maal zooveel hersenen als een Java-aap wiens lichaamsgewicht 
aan het zijne gelijk wierd, en iO maal zoo \eel hersenen als een 
muis oC rat van zijn lichaamsgewicht zon bezitten. Zeer onderscheiden 
zich van elkander verschilletide Zoogdieren ook in het gehalte der 
hersenen aan hooger en lager georganiseerde deelen. Hoe groot 
tusschen diersoorten wel de psychische verschillen kunnen zijn, ver- 
mogen wij niet te beoordeelen ; wij zonden daai toe ook niet in staat 
zijn, al bezaten wij een meer directe maat dan die van de welbe- 
rekende relatieve hersenhoeveelheid en van de belrekkelijke ontwik- 
keling van hooger georganiseerde her.sendeelen, maar die {)sychische 
verschillen houden, zoover wij zien kunnen, vei'band met de hoeveel- 
heid vati het hersenorgaan en de ontwikkeling zijner onderdeelen. 
Hoewel nu, naar hetgeen wij zien, wezenlijke, qualitatieve ver- 
schillen noch in het eene, noch in het andere opzicht tusschen de 
soorten redelijkerwijze mogen worden aangenomen, kost het velen 
toch nog moeite om zich voor te stellen, dat aan die qualitatieve 
overeenkomst van het zenuwstelsel, zelfs bij de grootste quantitatieve 
verschillen, wezenlijk gelijke, alleen in graad verschillende ,, psychische 
vermogens” beantwoorden. Zij meenen, dat in de hersenen zekere 
hoeveelheid, hoewel anatomisch niet van de rest te scheiden, mecha- 
nisch van het lichaam onafhankelijk en bepaaldelijk voor de ,, intel- 
ligentie” bestemd zou zijn. 
Deze iji 1885 door Manouvrier '), hoewel met veel voorbehoud 
en alleen bij gebrek aan iets beters, geformuleerde rneening is in 
1907 door IjAPicque’') weerlegd gewoi'den, doordien hij terecht aan- 
toonde, dat aldus wel voor telkens twee psychisch gelijkstaande 
soorten een gelijke hersenhoeveelheid i kan berekend worden, doch 
niet voor drie of meer gelijkstaande soorten. Tusschen den Leeuw 
en den Poema, geeft de berekening van ,,de hersenhoeveelheid voor 
de psychische functies” een vier maal grooter waarde dan tusschen 
den Poema en de Kat. Toch kan worden aangenomen, dat deze 
leden van het Kattengeslacht in de organisatie van de hersenen 
volkomen gelijkstaan. 
Aan deze drie soorten mijner verhandeling van 1897, kunnen nu 
jiog enkele drietallen van andere geslachte^ worden toegevoegd. 
In het Hondengeslacht vindt men tusschen den Wolf en den 
Jakhals de drievoudige waarde voor i als tusschen den Jakhals 
en den Woestijnvos. Evenzoo geeft de berekening van i tusschen 
0 L. Manouvrier, Sur l’interprétation de la quantilé dans l'encéphale. Mémoires 
de la Société d’Antliropologie de Paris. 1885. 2e Série, Tomé 3me^ p. 31 6 sqq. 
*) L. Lapicque in Bulletins et Mémoires de la Société d’Anthropologie de Paris. 
1908, (Séance du 2 Mai 1907), p. 256 sqq. 
41 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVlll. A''. 1919/20. 
