994 
extrasjstoleii in de hand. De prikkel is nn wel niet zooals bij het 
kamerwoelen in etappes door de kamer gegaan, maar de tijd voor 
een omloop noodig, is toch toegenomen. Daar nn het refractair 
stadium verkort is, gaat opnieuw de prikkel door de kamer rond. 
Wanneer toch de pi'ikkel bij het uitgangspunt is aangeliomen, is de 
kamer daar na het verkorte refractair stadium reeds weer prikkel- 
baar. De tweede keer gaat eveneens de prikkel weer langzaam dooi- 
de kamer en opnieuw duurt de contractie kort. Zoo kan de prikkel 
eenige malen achtereen door de kamer rondgaan en ontstaat een 
rij van kamei-systolen, die verkleind zijn. 
De electrogrammen hiervan vertoonen de hiervoor aangegeven 
kenmerken eener verlangzaamde prikkelgeleiding '). Zoo onstonden 
na den eersten extraprikkel drie gehaufte extrasjstolen. Gedurende 
deze drie extrasy stolen zien we in de electrogramcurve één P-uitslag 
(Pg), die precies één periodeduur voorafgaat aan de eerstvolgende 
P. Het blijkt dus, dat gedurende deze gehaufte extrasjstolen van 
de kamer de periodiciteit der boezems niet verstoord wordt. Bij 2 
wordt op den top van den negatieven Puitslag de prikkel herhaald 
en weer ontstaan er 3 gehaufte extrasjstolen^). Ook nu blijven de 
boezems ongestoord doorpidseeren. 
De curven van Fig. 2 werden ontleend aan hetzelfde kikkerhart. 
Bij 1 werd tegen het einde van den 7’-uitslag een inductieprikkel 
aan de basis veniriculi toegediend, waarna 3 gehaufte extrasjstolen 
volgden. Bij 2 werd op hetzelfde tijdstip der kamerperiode de prikkel 
herhaald en nu ontstond een curvenbeeld, dat bestaat uit een menge- 
ling van grof onregelmatig Flattern en gehaufte extrasjstolen. De 
eerste cur\-e na den prikkel is een duidelijke extrasjstole (dit is te 
concludeeren uit het snaarbeeld, waarin een P-uitslag en een sterk 
negatieve 7-uitslag voorkomt). Daarna wordt het beeld van de 
electrische curve zeer onregelmatig en aan ’t eind komen weer 2 
duidelijke extrasjstolen voor, elk met een P- en een 7-uitslag. Als 
bij 3 de kamerbasis Jiogmaals geprikkeld woi-dt, ontstaan 2 extra- 
sjstolen. Fig. 3 vertoont curven van een ander kikkerhart. 
De electrogrammen der normale rhjthmische kamersjslolen vertoo- 
nen breede iPuitslagen en in overeenstemming daarmee groote 
b De invloed van de snelheid der prikkelgeleiding op den vorm van het kamer- 
electrogram werd uitvoerig door mij behandeld in Pflügers Archiv. Bd. 173, Seite 
78, 1918 en Archives Néerl. de Physiologie, tome III (1918), pag. 7. 
b We zien, dat de duur van de pauze na de gehaufte extrasystolen sterke 
verschillen kan vertoonen; dit blijkt uit de figuren. Ook de duur van de post- 
undulatoire pauze kan sterk varieeren. in een volgende mededeeling kom ik op 
deze feiten terug. 
