998 
er zonder oponthoud, dus zonder sclwkken, door. Hierdoor ontstaan 
glad atloopende en betrekkelijk gecoördineerde contracties van de 
kaïnerspier '). 
De verwantschap tnsschen kanierwoelen en gehanfte exlrasystoleti 
moge ook nog blijken nit het feit, dat de beide vormen in elkaar 
kunnen ovei'gaan. Gehanfte extrasjstolen kunnen overgaan in kamer- 
woelen en omgekeerd kan kanierwoelen overgaan in gehanfte 
ex trasy stolen. Ik zal me liier beperken door alleen een voorbeeld 
van de laatste overgangsvormen Ie laten reprodnceeren. 
Fig. 4 geeft de snspensiecnrven en electrogrammen weer van een 
kikkerhart na de ontbloeding. Bij 1 treft een indnctieprikkel de 
kamerbasis even voorbij den top van den 7-nitslag. Hierna ontstaat 
kanierwoelen, dat met een extrasyslole eindigt. Gedurende dit woelen 
pnlseeren de boezems regelmatig door en teekenen zich in de 
snspensiecnrve als kleine verheffingen af (door H’s aangednid). Het 
beëindigen van hel kanierwoelen met een extrasyslole is een frequent 
voorkomend verschijnsel. Ik zag het tenminste in mijn cnrvenmate- 
riaal zeer dikwijls. 
De verklaring hiervan is na de voorafgaande uiteenzetting gemak- 
kelijk te geven. Ook zag ik dikwijls het woelen eindigen met een 
sterkere verheffing van de snspensiecnrve. Hiervoor raadplege men 
de curven van de vorige mededeeling en van mijn mededeeling in 
Pflngers Archiv ’). Deze sterkere verheffing op ’t eind van de 
woelen rve wijst erop, dat het woelen dan besluit met een contractie 
van een vrij groot spiergebied. Hierop zal daarna de Erregnng 
gemakkelijk afstuiten. Dezelfde beteekenis komt ook toe aan de 
extrasyslole, waarmee dikwijls het woelen besluit. Na de extrasystole 
treedt een verlengde panze op en dan ontslaat weer ’t normale 
rhythme. Op een bijzonderheid wil ik hier nog even de aandacht 
vestigen. Tnsschen het woelen en de extrasyslole komt een kleine 
negatieve uitslag voor (door een pijltje (|) aangednid). 
Het is nn niet mogelijk met zekerheid te beslissen, waardoor deze 
kleine negatieve uitslag is ontstaan. Aan twee mogelijkheden valt 
te denken. 
M Het spreekt wel vanzelf, dat bij deze sterk vertraagde prikkelgeleiding elke 
kamercontractie der gehanfte extrasystolen niet een contractie van de geheele 
kamerspier behoeft te zijn. Partieele asystoliën vooral van de kamerpunt zullen 
gedurende verschillende gehanfte extrasystolen zeker wel voorkomen. Dit blijkt 
tenminste wel uit de verschillende figuren, die ik hiervoor heb weergegeven. Van 
verschillende gehanfte extrasystolen dezer figuren zijn de negatieve T-uitslagen 
kleiner dan men bij de sterk vertraagde prikkelgeleiding zou verwachten Dit wordt 
vrij zeker veroorzaakt door de partieele apexasystolie. 
Pflügers Archiv. Bd. 178. Seite 1. 
