1000 
In de tweede plaats kunnen we denken, dat deze negatieve uit- 
slag veroorzaakt werd door een bulbuscontractie. We zien deze 
bulbnseleetrogrammen gedurende de kamerelectrograminen der perio- 
disclie kamersystolen en tevens gedurende de electrogrammen van 
sommige gehaufte exirasjstolen (in de figuur door een d aangeduid]. 
Na ’t woelen zou dan de prikkel zicli nog hebben verbreid over den 
bnlbus arterionus. 
Bij 2 wordt de kamerbasis weer geprikkeld even over den top van 
den 7-nilslag. Weer ontstaat kamerwoelen, terwijl de boezems door- 
klop[)en in ’t ongestoorde iliytlime. Na korten tijd echter gaat het 
woelen over in 5 gehaufte extrasjstolen, die gevolgd worden door 
een verlengde pauze ^). 
Daarna herstelt zich het normale rhythme. Op welke wijze deze 
overgang plaats vindt, wordt nader door mij bestudeei-d. Het is 
daarbij reeds gebleken, dat het eene proces in de kamer direct kan 
overgaan in het andere, maar ook, dat deze overgang langs indi- 
recten weg kan plaats \inden. Hierover zal nader worden bericht. 
We zien dus dat kamer woeleti en gehaufte extrasjstolen, waaraan 
eenzelfde genese ten grondslag lig't, zelfs in elkaar kunnen over- 
gaan. Hiermee zijn de overtuigende experimenteele bewijzen geleverd, 
dal deze beide rhjthme-verstoringen na aan elkaar verwant zijn. 
Deze opvatting werd trouwens reeds door klinici als Wionckebach 
en Lewis voorgestaan. 
*) Het valt op, dat deze pauze veel langer duurt dan die na de eene extrasystole, 
waarmee ’t vorige woelen besloot. De postextrasystolische pauze varieert dus sterk 
in duur (zie ook fig. 1, 2 en 3) evenals ook de postundulatoire pauze, die zelfs 
geheel kan ontbreken. Hierop kom ik in een volgende mededeeling terug. 
