1034 
laire druk in de richting der overgangslaag kan worden voor- ; 
gesteld door — en daar dM^ = — ‘Iqüb geldt dus ook hier dat | 
d (p, — jOj) = — dp, = — dgs -j- ^Qde = qds — sdq. 
Bij het berekenen van de waarde van den moleculairen druk der i 
vloeistof aan den wand stuit men op groote moeilijkheden, veroor- 
zaakt door de continue verdeeling der stof, die aan dergelijke be- 1 
rekeningen voorafgaat. Zoo zal onmiddellijk aan den wand de grootte 
van den moleculairen druk in de richting van den wand het gevolg 
zijn van de attractie van den wand en van de vloeistof, maar de 
bijdrage van beide zal bij gelijke werkingsspheer door ongelijke 
volumedeelen geleverd worden en het verschil dezer volumedeelen i 
zal ten nauwste samenhangen met de grootte van het molecuul. | 
Daarbij komt dat, afgezien van de attractie, een voor de deeltjes | 
ondoordringbare vaste wand geheel iets anders is dan een vloeistof- j 
wand, gevormd door deze deeltjes zelf. i 
Denkt men zich eene zeer verdunde oplossing b.v. eene suiker- 
oplossing in water, waarvan dus in de dampphase de in het water 
opgeloste stof niet voorkomt, dan zal de concentratie x in de over- 
gangslaag afnemen van .r, in de homogene oplossing tot nul aan de j 
dampzijde. Ook in de overgangslaag aan den vasten wand zal de 
concentratie veranderen en in zeer verschillende gevallen zal eene 
dergelijke concentratieverandering moeten optreden als bij den over- ! 
gang van vloeistof tot damp, dus van tot nul in de laag, die i 
on middel lijk grenst aan den vasten wand. Nu is het van gewicht | 
de vraag te stellen wat er gebeuren zal met den druk p, (in de j 
richting dus der overgangslaag) en dat loel uitslidtend in die laag, 
die aan den vasten wand grenst en waarin de concentratie nul j 
gesteld zal worden, wanneer wij de concentratie in het binnenste 
der oplossing laten toenemen van tot x^ dx^. Het gaat hier dus | 
niet om de verandering in de totale oppervlaktespanning der oplos- j 
sing bij de aanraking van den vasten wand J'iPi — Pt) raaai’ ^ 
slechts om de verandering van p^ in de onmiddellijk aan den vasten | 
wand grenzende laag. Wanneer men de concentratie laat toenemen 
met dx^, dan daalt van het oplosmiddel de potentiaal, immers hebben 
wij de oplossing onder den verzadigden darnpdruk, dan neemt»de 
thermodynamische potentiaal van den damp af met Vddp, wanneer 
dp de dampdrukverlaging en Vd het specifiek dampvolume voorstelt. 
In de uiterste laag van de overgangslaag aan de dampzijde is de 
verlaging van den thermodynamisclien potentiaal VddpJ = Vddp, 
daar hier dp^' = dp. Ook in de laag onmiddellijk grenzende aan 
