1038 
(luM = vdp^. Eveneens zal hetzelfde gelden voor de totale verandering 
van [iM in de homogene oplossing, zoodat 
waarin Apj = Lp^. Uit deze betrekking werd door Hondius Boldingh 
de formule van den osmotischen druk afgeleid door thermodjna- 
mische beschouwingen. 
De drnkverlaging in de laag aan den vasten wand is te verge- 
lijken met de dampdrukverlaging. Altijd, wanneer de opgeloste stof 
niet in de dampphase noch in de uiterste laag aan den vasten wand 
voorkomt, zal er dampspanningsverlaging en drukveilaging aan den 
wand in de richting van dezen wand zijn volgens de eenvoudige 
wetten bij zeer verdunde oplossingen. Of er al dan niet osmotische 
druk zal optreden, hangt ervan af of er al dan niet een geschikte 
semipermeabele wand is. Voor een bepaalde opgelosie stof in een 
bepaald 0|)losmiddel zal een wand semipermeabel zijn, wanneer de 
poriën in dezen wand zoo nauw zijn, dat de opgeloste stof in deze 
poriën niet en het oplosmiddel er wel kan komen. Het is duidelijk 
dat ook wijziging van temperatuur en druk op de seraipei ineabiliteit 
van invloed kunnen zijn. De ferrocyaankoperlaag in de poreuse pot 
zal in het algemeen de wijde poriën verstoppen. Die poriën, waarin 
noch kopersulfaat noch ferrocyaankalium kan doordringen, blijven 
open ; maar het ligt ook voor de hand te verwachten dat tusschen 
het gevormde ferrocyaankoper en den wand der poreuse pot voldoend 
nauwe openingen zullen overblijveu eii tevejis mag men verwachten, 
dat in de ferrocyaankoperlaag voor de semipermeabiliteit geschikte 
nauwe openingen zullen overblijven, immers waar deze laag gevormd 
wordt neemt de concentratie der beide oplossingen plaatselijk sterk 
af, zoodat de laag dadelijk wel geen aaneengesloten geheel zal 
vormen en voor semipermeabiliteit voldoend nauwe openingen vrij 
zullen blijven. 
Ook dan wanneer de concentratie der oplossing vlak bij den 
wand niet nul is of de poriën iets te wijd zijn, zullen osmotische 
verschijnselen zich kunnen voordoen ; echter zal dan de eenvoudige 
wet wel niet gelden, de semipermeabiliteit niet volledig zijn en zal 
dan ook bij het uitpersen der oplossing geen zuiver oplosmiddel 
maar eene oplossing, hoewel misschien van geringer concentratie dan 
de onder osmotischen druk staa?ide, door de poriën uittreden. 
De vries[)untsdaling kan de voorgaande beschouwingen toelichten, 
ook omdat hier aanwijzingen zijn, dat bij een vasten wand de con- 
centratie eener oplossing nul kan zijn. Denken wij ons de oplossing 
