1152 
Ontstaan der breuken. 
Het ontstaan der breuken houdt verband met het optreden van 
rek- ot' drukkrachten, met de breukvorming kan verschuiving ge- 
paard gaan. Zonder verschuiving wordt een verlenging van de 
geantiklinaalas door gapende breuken, dus door beweging loodrecht 
op de breukvlakken, bereikt, met vei'schuiving zonder gaping wordt 
een verlenging bereikt door beweging evenwijdig aan breukvlakken, 
die scheef op de geantiklinaalas moeten staan. Verkorting van den 
geantiklinaal is mogelijk door verschuiving langs niet gapende breuk- 
vlakken, welke niet loodrecht op de geantiklinaalas staan. Soort- 
gelijke verlioudingen zijn geldend voor een verlenging of verkorting 
der doorsnede van het geantiklinaaloppervlak met een vlak loodrecht 
op de geantiklinaalas. 
In het geval van min of meer vrije horizontale beweging zal een 
verlenging der geantikiinalen nabij de oppervlakte tot uiting kunnen 
komen door vorming van transversaal of diagonaal gerichte breuken, 
die gapend kunnen zijn of (en) waarlangs verschuiving kan plaats 
vinden. Elke willekeurige stand der breukvlakken is mogelijk ; behalve 
door de vei'deeling van richting en snelheid der beweging wordt de 
stand der breukvlakken door tal van oorzaken beheerscht, b.v. door 
gelaagdheid, samenstelling en verbreiding der gesteenten nabij de opper- 
vlakte. Het zijn echter vooral de min of meer horizontaal gerichte 
transversaalverschuivingen, de gapende iransversaalbrenken, de min 
of meer vertikaal gei'ichte longitudinaalverschuivingen en de gapende 
longitudinaalbreuken, welke het morphologische beeld der aard- 
oppervlakte in de eerste plaats beheerschen, indien we de plaat- 
selijke gebieden met sterke welving der geantiklinaalassen buiten 
beschouwing laten. Onbelangrijke en verschillend gerichte breuken 
zullen, afhankelijk van het karakter der gesteenten, overal nabij 
de oppervlakte van bewegende geantikiinalen kunnen voorkomen, 
wij beschouwen slechts die gebieden van het geantiklinaal- 
oppervlak waar de breuken door min of meer gelijken stand en 
gelijk gerichte beweging belangrijke veranderingen in de groot- 
vormen van het morphologische beeld tengevolge hebben. Trouwens 
doorgaans kunnen nabij de oppervlakte van den geantiklinaal 
zones van gelijkblijvende samenstelling worden afgescheiden door 
vlakken, welke evenwijdig aan de geantiklinaalas zijn. Staan deze 
vlakken in hoofdzaak min of meer vertikaal dan wordt hierdoor 
voornamelijk de verdeeling der vertikale longitudinaalbreuken en de 
longitudinaalverschuivingen beinvloed, zijn de vlakken in hoofdzaak 
min of meer horizontaal, dan zal voornamelijk de verdeeling der 
