1167 
II. In tegenstelling met de nanname van v. Lidth de Jeude, is 
ook de antagonistisclie atropinewerking gelieel afhankelijk van de 
concentratie en niet van de absolute dosis waarin liet vergif aan- 
wezig is. Ook de atropinewerking is — althans bij niet te groote 
atropinedosen — volkomen reversibel. Een overlevend stuk dnndarm 
absorbeert van de minimaal werkzame dosis atropine, die zich in 
75 cc. Tjrode-vloeistof bevindt, niet zooveel, dat de concentratie 
van de atropine daardoor merkbaar verandert. 
III. De voor het antagonisme noodige hoeveelheid atropine is bij 
de relatief kleine hoeveelheden pilocarpine (n.1. die welke een wer- 
king uitoefenen overeenkomende met de zóne a — c der 6' — W curve) 
niet afhankelijk van de hoeveelheid pilocarpine, die gegeven is, doch 
hoofdzakelijk van de door die hoeveelheid uitgeoefende werking. 
De hoeveelheid atropine, die noodig is om een sub-maximale pilo- 
carpine werking- op te heffen, is ongeveer driemaal zoo groot als 
de hoeveelheid atropine die vereischt wordt om een pilocarpine dosis, 
die slechts een geringe werking heeft, antagonistisch te beïnvloeden. 
Bij pilocarpine dosen, die een maximale werking hebben, is bij 
sterk stijgen der pilocarpinedosen nog een stijging der atropinedosen 
waar te nemen. Nauwkeurig onderzoek daaromtrent was om de 
boven aangegeven reden, daarbij nog niet mogelijk. 
Utrecht. Pharmacologisch Instituut der Rijksuniversiteit. 
