1172 
onder oinstainligheden, waarbij ?. groot is ten opzichte van den 
diameter D der bnis bepaald door : 
5.= 3809 [/1.^(p-P,) (1) 
(waarin M = rnolec. gewicht, — p, het drukverschil en L de 
lengte van de capillair), terwijl wanneer ü klein tegenover D is 
de formnle : 
_ 77 D*p 
( 2 ) 
moet worden aangenomen, waarbij ook gebaseerd is op een 
volnme-meting bij een druk van 1 barje en p den wrijvingscoëtfi- 
cient van het gas vooretelt. 
Zonden we formnle 2) willen toepassen op onze waarnemingen, 
zoo zouden wij althans de waarde van p bij hooge temperatuur 
moeten invullen. 
Eenvoudigheidshalve vullen we echter de waarde van p voor lucht 
bij kamer-temperatuur in, nl. 181. 10“^^ C. G. S. eenheden. Er zullen 
later toch i-esultaten aan den dag komen, welke ons voldoende tot 
kensbepaling tusschen vergel. 1 en 2 in staat te stellen. Formule 2) 
wordt dan 
9. = -PiP^—Pi) ( 3 ) 
5. Berekening van het druk- effect. 
a. Wij zagen, dat wij slechts met omstandigheden te doen hebben, 
waarbij A ,, voldoende” groot is ten opzichte van D. In de aldus 
beperkte categorie moet evenwel nog ondei'scheid gemaakt worden 
tusschen twee gevallen : 
I. De gasdruk is hooger dan 0,1 mm. en de ontlading grijpt 
plaats bij betrekkelijk lage potentiaal-verschillen. 
II. De gasdruk is lager dan 0,1 mm. en de ontlading grijpt plaats 
l)ij hooge potetitiaal verschillen. Deze categorie is door Stark en 
Wehnelt en Frank behandeld en blijft hier verder buiten beschou- 
wing. De hiei'toe behoorende drnk-etfecten zijn zeer gering en van 
teeken tegengesteld aan die welke onder I zijn gevonden. 
Wanneer de gasdruk hooger is dan 0,1 mm. en de ontladings- 
polentiaal gering is kunnen zoowel de positief als de negatief gela- 
den deeltjes geacht worden althans ten deele met materie beladen 
te zijn. Onderstellen wij een oogenblik, dat alle geladen deeltjes 
dit zijn. 
