1182 
emissie bij electrisclie ontladingen (ook voor enkelvoudige gassen) ver- 
diept kan worden door een nadere kennis van wat voorvalt bij 
mengsels van gassen. Naar aanleiding van voorafgaande onderzoe- 
kingen omtrent botsingen van electronen met gasmolecnlen hebben 
Frank en Hertz in 1914 omtrent mengsels van gassen een theore- 
tische opvatting nader gepreciseerd, aanneniend dat bij electro-posi- 
tieve- en edelgassen de electronen elastisch met de gasmoleculen 
botsen, zoolang de energie niet dat bedrag overschrijdt, hetwelk 
met de ioniseeringsspanning correspondeert. Zij leiden af, dat bij 
mengsels van gassen de lichtemissie overwegend geschiedt door het 
gas met de geringste ioniseeringsspanning. Inderdaad blijkt deze 
theorie in menig geval qualitatief in overeenstemming met de 
ervaring te zijn. Reeds in ons proefschrift hebben wij op de afwij- 
king bij mengsels van argon en kwik gewezen en in het Zeitschrift 
für wissenschaftliche Photographie (18, 43, (’18)) er de aandacht op 
gevestigd, dat het experimenteele resultaat de opvatting bevestigt, 
dat voor kwik de bepaling der ioniseeringsspanning op 10 Volt de 
voorkeur verdient boven de vroeger aangegeven waarde (5 Volt). 
Inmiddels hebben wij in ons proefschrift ook reeds op bezwaren 
tegen de theorie van Frank en Hertz gewezen, o. a. op grond 
daarvan, dat licliternissie ook zonder ioniseering kan plaatsvinden. 
Inderdaad is een wijziging van de aangeduide theorie door Frank 
en Hertz zelf in aansluiting op de resultaten van Bohr niet nitge- 
bleven (Phjs. Zeitschr. 20, 132 (’19)). 
De noodzakelijkheid dezer wijziging vloeit in het bizonder vooil 
uit het feit, dat ook bij beneden de ioniseeringsspanning gelegen 
waarden electrisclie ontladingen door gassen kunnen totstandkomen. 
Frank en Hertz lieten daarom hun opvatting der volkomen elastische 
botsing varen en nemen in aansluiting aan de theorie van Bohr, 
evenals Chii.d, aan, dat bij de botsing van een atoom met een 
electron, bij voldoende energie van het laatste, een verspringing van 
één der electronen van het atoom naar een meer naar buiten gelegen 
baan kan plaats hebben. Het is nu denkbaar, dat een terugspringen 
in de normale baan plaatsvindt onder lichtemissie, doch ook dat, 
voordat het hiertoe komt, het ,,erregte” atoom opnieuw een botsing 
met een ander electron ondergaat, zoodat een verdere verspringing 
plaats heeft enz. enz., tot eindelijk de partieele ioniseering in een 
volledige kan zijn overgegaan. 
c. Wij zien dus hier, dat de optische verschijnselen noodzaken 
tot het aannemen van gedislokeerde atomen. Zelfs bij een edelgas 
zullen in de ontladingsbaan veelsoortig deeltjes voorkomen, al naar- 
mate de dislokatie der atomen meer of minder sterke vormen heeft 
