853 
die verliezen liiiii kenmerk ,,clieuK)syntliese” blijkbaar nog eerder 
dan die der 2e groep. 
De meer of minder taaie of slijmige koloniibi beliooren alle tot 
Bacterium slutzeri, indien men het soortbegrip imim opvat; op|)er- 
vlakkig schijnt het verschil Insschen de koloniën dezer groep groot. 
De gewone voiin, die zeer merkwaardig en aan de gedaante der 
koloniën gemakkelijk herkenbaar is, is door Prof. van Itkksün in 
deze Verslagen beschreven'). Zelfs in de kleinste \ lokjes der zwavel- 
denitriflcaties xindt men dezen of een vei'wanten vorm, hoewel 
B. denitrijicans' daarin de overhand heeft. Maar daai'in komen ook 
andere variëteiten van B. stutzeri voor, bijv. gelatine versmeltende, 
of die lichibrnin of rosé gekleurd zijn, of wier koloinën niet de 
voor den hoofdvorm zoo karakteristieke strnktnnr bezitten, en weder 
andere met die strnktnnr maar zonder denitrificatievermogen. Ook 
zijn er overgangen tnsschen de weeke en de taaie klasse en ik hond 
het voor mogelijk, dat zij door mntatie nit elkander kunnen ontstaan. 
Dat ook Bacterium stutzeri in de anorganische denitrificatie het 
kenmerk cliemosjidiiese bezit, volgt reeds int (,1e in de vorige ^ 
beschreven proef met de kiezelplaten. Maar het kan ook bewezen 
worden voor koloniën van andere afkomst, als men er maar 
op het jiuste oogenblik mede experimenteert. In de organische 
plaatknltnren gaat de antofrophie dezer soort echter zeer spoedig 
verloren. Alleen met zeer jonge koloniën van verschillende vai'iëteiien 
op thiosnlfaat-agarplaten gekweekt en daarvan spoedig na het zicht- 
baar worden in het anoi'ganische medium overgebracht kon een 
zwakke maar duidelijke denitrificatie worden verkregen, die na vele 
dagen even zwak bleef als in den aan vang, veel zwakker dan de 
spontane denitrificatie. Hierdoor schijnt tevens bewezen, dat het ken- 
merk niet als ondeelbare éénheid verdwijnt maar in gedeelten kan 
worden afgebroken. 
Het kenmerk blijkt niet alleen verloren te zijn gegaan in de reinknl- 
tiiren maar ook in de combinaties van de koloniën, welke men van de op 
de platen ontwikkelde soorten maken kan. Zelfs wanneer men het 
geheele koloniën -mengsel van eenige dagen bewaarde, thiosnlfaat- of 
bouillon-agarplaten in het anorganische mengsel brengt tezamen met 
alles wat tnsschen de koloniën ligt, is geen groei en geen denitriti- 
catie waarneemiiaar. Er is dns geen twijfel aan, dat alle met zwavel 
denitrificeerende soorten, dns ook Z>. slutzeri, zoowel op de thiosnl- 
faat- als op de bonillon-plalen aan de lucht groeiende hnn vermogen 
b Ophoopingsproeven met denitrificeerende bakteriën. Akad. v. Wetenschappen 
Amsterdam, Juli 1902. 
55 
Verslagen der Afdeeling Natuurk. Dl. XXVIII. Ao. 1919/20. 
