854 
to( chemosjnthese verliezen, terwijl zij dit in den natuurtoestand 
bezitten. 
Hier ojitmoeten wij dns, zooals ik reeds in de inleiding heb ge- 
zegd, een vorm van veranderlijkheid vergelijkbaar met wat ik vroeger 
voor het nitraatferment heb beschreven, dat door contact met 
organisch voedsel het vermogen tot oxjdatie van nitrieten verliest, 
maar overigens zeer krachtig van organisch voedsel groeit. Het ver- 
schijnsel heb ik toen phjsiologische soortvoiming genoemd, omdat 
liier een elementair kenmerk erfelijk standvastig verdwijnt. 
In het hier beschoinvde geval geschiedt blijkbaar hetzelfde en het 
elementaire kenmerk dat verdwijnt is het veinnogen tot cherno- 
synlhese. Merkwaardig is het dat niet één enkele maar een aantal 
verschillende soorten of variëteiten alle ongeveer gelijktijdig dezelfde 
verandering ondergaan. *) 
Nemen wij als voorbeeld B. slutzeri dan kan dns ook hier ge- 
sproken worden van B. slutzeri aulotrophu‘i met en B. stutzeri 
heterotrophus zonder het vermogen tot chemosynthese. Even als bij het 
nitraatferment is de overgang alleen in de richting mogelijk, waarbij 
het kenmerk veidoren gaat en waarvan de terngkeer in onze kui- 
turen niet mogelijk schijnt. Een eigenlijk rnutatieverechijnsel js het 
niet, want alle kiemen verandereti ongeveer gelijktijdig, maar het is 
een erfelijk standvastige modificatie, vergelijkbaar met de generatie- 
wisseling en de [deomorphie der Fungi. Mutatie en modificatie zijn ' 
echter begrippen, die niet scher|) te scheiden zijn maar gradueel in ' 
elkander overgaan. 
Het feit dat een grooto verandering in de voedingsvoorwaarden ' 
tot een liijna plotselinge en erfelijk standvastige verandering van 
sommige eigenschappen van een organisme aanleiding kan geven, j 
is ongetwijfeld van ingrijpende [ihysiologische beteekenis. De modi- 
ficaties, welke bij de ontogenie der hoogere planten en dieren worden j 
waargenomen en die zonder twijfel met veranderingen in de voeding 1 
. . ! 
b Ueber das Nitratferment und über pbysiologiscbe Artbildung. Folia micro- , 
biologica, 3e Jalirg. Heft. !2, Pag. 1, 191 4. Ook voor de nitrietfermenten der am- j 
moniakzouten, waaronder meerdere soorten voorkomen, is het mij gelukt aan te ' 
toonen, dat alle koloniën zonder uitzondering, welke zich in sterk nitriteerende i 
plaatkulturcn ontwikkelen, bij betere organische voeding krachtig groeien. Ook de i 
nitrietfermenten zijn dus als pbysiologiscbe soorten te bescliouwen, samenbangende i 
met erfelijk standvastige sapropbyten, welke bet vermogen tot nitritatie verloren j 
hebben. - | 
b Hier wenscb ik nog op te merken, dat ik wat bet nitraatferment betreft, ook I 
reeds sinds lang tot de opvatting ben gekomen, dat daaronder volstrekt niet een 
enkele maar meerdere soorten van bakteriën moeten verstaan worden, waarvan | 
de meest algemeene, door mij beschreven vorm, kleurlooze koloniën voortbrengt. 
