855 
der betrokkeïi cellen gepaaid gaan, kunnen daardoor tot zekere 
hoogte verklaard worden. Ook de betrekkelijk groote snelheid, waar- 
mede de modificaties bij de ontogenie elkander ojivolgen, beantwoordt 
aan de bijna [ilotselinge verandering in het beschouwde geval. 
Een geheel overeenkomstig feit als het verloren gaan van het 
kenmerk chemosynlhese door voeding met organische stotfeii, hel) ik 
bij verschillende lagere wieren waargenomen ten opzichte van de 
photosynthese, dat is de koolzuurontleding in hei bladgroen door het 
licht. Zoo kulliveer ik sinds langen tijd de gonidiën van hel korst- 
mos Xanthorea parietina, welke identiek zijn met de Pi'otococcacee 
Cystococcus huinicola. De eerste isoleering heb ik uitgevoerd door 
een tot pap gewreven exem[)laar van genoemd korstmos op zuiveren 
agar met voedingszouten af te strijken en in het licht te bewaren. 
De gonidiën zijn toen door photosynthese gaan groeien en de groene 
koloniën waren zni\'er te verkrijgen. Zij ontwikkelen zich met 
buitengewone gemakkelijkheid, zoowel in het licht als in donker 
op moutextrakl-agar en vormen daarop groote groene massa’s, waarbij 
echter in verloop van tijd het vermogen tot photosy nthese geheel 
verloren gaat, zoodat, noch op agar met zouten, noch in anorganische 
voedingsvloeistoffen, groei plaats vindt. Mikroskopisch is tusschen de 
inaklieve chloroplasten dezer cellen en de aktieve van normale 
Cystococcus-ceUeu geen verschil te zien. 
Juist het zelfde heb ik waargenomen bij kuituren van Pleuro- 
coccus vulgnris, van boomschors geïsoleerd, die lang o[) moutexlrakt- 
gelatine is gekultiveerd en daarop ook in het donker geweldig groeit 
zonder het minst van kleur te veranderen. 
Het groote meerendeel van de chlorellen van Hydra vlrldis, die 
zonder twijfel tot de gewoonlijk zoo gemakkelijk kultiveerbare soort 
ChloreUa vulgaris behooren, verliezen buiten het ////(/co- lichaam, hoe 
ook gevoed, zoowel hun vermogen tot [)liotosy nthese als hun groei- 
kracht, zoodat het zeer moeilijk is om van die chlorellen kuituren 
te vervaardigen. Hier is dus een voorbeeld van een geval, waai'bij 
veranderde voeding de groeifunktie verloren doet gaan. 
Besluit. 
Sommige van de meest gewone denitrificeerende bakteiiën onzer 
omgeving zooals B. statzeri en B. denitrilicans, en waarschijnlijk 
nog andere soorten, kunnen onder twee physiologisch verschillende, 
bij onveranderde voedingsvoorwaarden erfelijk standvastige modifica- 
ties voorkomen : een aan het anorganische medium d.i. aan zwavel- (of 
thiosulfaat-) krijt-nitraat aangepaste vorm met cheniosynthese, de auto- 
55 ^ 
