864 
Inbi'engen van NaOl 0,9 pGt., dat tot nu toe vrijwel uitsluitend is verricht tot 
het hestudeeren van de resorptieve functies van de endotheelcellen der buikholte, 
brengt dus een algeheele wijziging in de buikholte teweeg; naast de ontwijfel- 
bare resorptie komt een sterke emigratie ( Weidenreich geeft trouwens ook 
aan, dat inspuiting van keukenzoutoplossing emigratie kan geven). Hoe sterk deze 
emigratie wel is, moge hieruit blijken, dat het vaak gelukt, na cenlrifugeeren van 
de uitgehevelde vloeistof, 1 — 3 cc. zuivere leucocyten te verkrijgen, als reactie op 
de dubbele inspuiting, d.w.z. meer witte bloedlichaampjes, dan op een willekeurig 
oogenblik in het bloed van het konijn aanwezig zijn. 
De cellen van het exsudaat zelf waren, behoudens variaties van ondergeschikten 
aard, constant dezelfde. De mononucleaire transsudaatcellen waren nog over- 
heerschend, maar spaarzaam aanwezig, als men na een eerste inspuiting het 
vocht + 3 uur later weer verwijderde. Gegranuleerde cellen waren dan 
nagenoeg niet voorhanden. Daarentegen was het beeld met één slag omgekeerd, 
als men op de gewone wijze na de tweede inspuiting uithevelde: het aantal 
cellen was dan verveelvoudigd en nagenoeg uitsluitend (+95 0/,,) polynucleaire 
gegranuleerde cellen, van het pseudo-eosinophiele type, zooals die bij het konijn in 
het bloed aanwezig zijn. 
Op grond van verschillende aanwijzingen werd geconcludeerd, dat de eerst 
optredende mononucleairen hun ontstaan te danken hadden aan een locale reactie 
door loslating van endotheelcellen, en dat alleen de gegranuleerde cellen uit het 
bloed emigreerden. Verder bleek, dat het bestaan als cel van deze gegranuleerde 
cellen buiten het bloed slechts uiterst kort kan zijn, en dat van functies van de 
levende cel hier nagenoeg geen sprake meer is. Dit bleek o.a. daaruit, dat door het 
inbrengen van amylumkorrels of vet in de buikholte bij het reeds aanwezige 
exsudaat alle cellen met het amylum neersloegen, en zonder hierop eenige werking 
uit te oefenen, vrijwel quantitatief in enkele dagen waren vernietigd en omgroeid 
door regeneratieweefsel. Spoelt men enkele dagen later na een laatste inspuiting 
den luiik weer uit, dan zijn het in hoofdzaak weer mononucleaire cellen, waarvan 
zeer vele één of meer gegranuleerde cellen hebben opgenomen. Dus in zekeren 
zin is een toestand van rust weer ingetreden, het konijn is weer normaal; het is 
trouwens alleen den eersten dag iets suf geweest. Het dier, en ook andere 
gebruikte diersoorten (geit, cavia) reageert wat zijn gezondheid betreft, slechts 
heel weinig; zelfs aanprikken van den darm wordt zonder verdere gevolgen verdragen. 
Toch is de toestand van het konijn niet weer geheel de oorspronkelijke gewor- 
den ; dit blijkt, als we het na een week of enkele weken later opnieuw inspuiten; 
reeds enkele uren na een eerste injectie hebben we dan te doen met een exsudaat 
van bijna uitsluitend polynucleaire cellen. 
Wat nu gevonden werd over het verloop van het exsudaat, was grootendeels 
in overeenstemming met wat andere onderzoekers hieromtrent leerden: het is 
bekend, dat de neutropbiel gegranuleerde leucocyten buiten het bloed neigen tot 
degeneratie, en de mononucleaire cel tot regeneratie. Maar toch heerscht veelal 
nog de meening, dat de polynucleaire cel buiten het bloed als levend organisme 
nog een belangrijke functie verricht, wat op grond van onze onderzoekingen kan 
worden ontkend; hieianee wordt niet bedoeld, aan de zeer zeker belangrijke functies 
dezer cellen als dragers van organisch materiaal, o. a. fermenten, te kort te doen. 
Het was als vervolg' op deze onderzoekingen, dat wij nagingen. 
>) Die Leukozyten und verwandte Zellformen. Wiesbaden 1911, p. 385. 
