Natuurkunde. — De Heer P. Ehrf.nfest biedt, mede namens den 
Heer V. Trkal, een mededeeling aan over: „Afleiding van 
het dissociatie-evenwicht uit de theorie der quanta en een daarop 
gebaseerde berekening van de chemische constanten.” 
Inleiding. 
Het theorema van Nernst, de theorie van de soortelijke warmte 
van vaste lichamen, de theorie van de dampspanning en van het 
dissociatie-even wicht vinden luin gemeenschappelijken oorsprong in 
de algemeene gi'ondbeginselen van de statistische mechanica en in 
de hypothese der quanta. 0. Stern’) en H. Tetrode’) hebben laten 
zien, hoe men uit het theorema van Nernst met behulp van de 
formule van Einstein voor de soortelijke warmte van vaste lichamen 
en een (uit de kinetische gastheorie afgeleide) formule voor de damp- 
spanning voor hooge temperaturen de chemische constanten (en met 
behulp daarvan het dissociatie-evenwicht) kan berekenen. Niettegen- | 
staande de groote voordeelen van deze methode blijft men toch de 
behoefte sterk gevoelen, om de chemische constanten en het dissociatie- j 
evenwicht meer direct te berekenen, door het warme gas alleen te , 
beschouwen, zonder gebruik te maken van een kringproces, dat van i 
de condensatie, van de afkoeling der kristallen tot aan het absolute j 
nulpunt, vun de chemische omzetting bij O, van de verwarming 
der nieuw gevormde kristallen, en van de verdamping bij hooge j 
temperatuur gebruik maakt. 
Uit deze behoefte kan het feit worden verklaard, dat men ook I 
na het verschijnen van de verhandeling van O. Stern (1913) er i 
steeds naar heeft gestreefd, de vroegere methoden ter berekening 
van de chemische constanten, die door O. Sackur ®) (1911 — 1913) 
en H. Tetrode “) (1912) gegeven zijn, te verbeteren: men beschouwt 
hierbij een gas bestaande uit N gelijke moleculen in een volume V 
bij de temperatuur T, en berekent statistisch met behulp van de | 
één of andere formuleering van de hypothese der quanta de ,,thermo- | 
1) Phys. Ztschr. 14 (1913), p. 629. 
Verslag Kon. Ak. v. Wetensch., Amsterdam 23 (11), (1915), p. 1110. 
Proceedings Amsterdam 17 (1915), p. 1167. [Bij ons ,, verhandeling 11”]. 
’) Ann. d. Phys. 36 (1911), p. 958 ; 40 (1913), p. 67 ; Nernst-Festschrift (1912), p. 405. 
*) Ann. d. Phys. 38 (1912), p. 434. [Bij ons „verhandeling I"] 
