910 
Raekke N. 1, K 0 benhavn, 1918) maken het waarschijnlijk, dat als 
laagste quanta-trap in vele gevallen die van een quantum moet 
worden gejiomen. Overeenkomstige wijzigingen in de berekening (in 
het bijzonder ook het mede in rekening brengen van de kinetische 
energie naast de potentieele) zouden echter zoo noodig gemakkelijk 
zijn aan te brengen. 
§ 2. De phasenruimte van een molecuul (p>ruimte); het 
„p-ge wicht” {pj. 
Bestaat een molecuul uit ri, S atomen van b.v. drie verschillende 
chemische elementen, zoo kan zijn ,,phase” worden bepaald door 
6 (§ -[- C) cartesische coördinaten en momenten, dus ook door een 
beeldpunt in een 6 (§-)- ’i 4" 0’^*™6*isionale ,,p-ruimte” (phasenruimte 
van het molecuul)'. Ten gevolge van de veronderstellingen lla en II6 
van de voorgaande paragraaf is evenwel het phasenpunt van het 
molecuul (p-punt”), zoo lang als het molecuul niet gedissocieerd is, 
beperkt tot een onderdeel van de „p-ruimte”, en wel tot een 2X6, 
2X5, of 2x3 dimensionaal gebied, naar gelang het molecuul 
meer-, twee- of éénatomig is. 
Beperken wij ons een oogenblik tot het geval van een meer-atomig 
molecuul (| -j- ij + 5 atomen), zoo kan dit deel als volgt worden 
bepaald: Wegens de hardheid van liet molecuul kunnen de 
3 (ë -}- 5) cartesische coördinaten worden uitgedrukt door 6 coör- 
dinaten 5 'j, <7,, . . . die de ligging en de oriëntatie van het molecuul 
bepalen. Analoog worden de cartesische momenten van de atomen 
door de bij q^, q^, . . . , behoorende momenten p,, p,, . . . , Ps bepaald. 
Laten wij overeenkomstig de veronderstelling I van de voorgaande 
paragraaf de grootheden q^, . . . , p, binnen één of ander spelings- 
gebied continu veranderen, dan beschrijft het ,, p-punt” binnen de 
6 (I -)- ïj 0-dimensionale ,, p-ruimte” een deel van een ,, oppervlak” 
van 12 dimensies, en de grootheden $i,...,ps spelen de rol van 
kromlijnige parameters op het ,, oppervlak”. 
Als ,,p-gewicht” jp| van dit gebied definieeren ') wij de volgende 
grootheid : 
ipj 
A3 (f+'i-l-?)— 6 
‘¥ 6 . 
0 ) 
waarin de integratie uitgestrekt wordt over het gekozen spelings- 
gebied. 
q Vergel. de toelichting van deze definitie aan de hand van een eenvoudig 
voorbeeld in de „aanvullende noot 1”. 
