Anatomie — De Heer Bolk biedt eeiie mededeeling aan „Over 
den Index cephalicus en de absolute Maten van het Hoofd 
der Bevolking van Nederland.” 
Voor de algeineene antliropologisclie keiisclietsing xan een volk of 
ras, bepaalt men zich gewoonlijk tot de drie volgende keniïierken : 
de graad van piginentalie, de lichaainslengte en de vei-liomJing van 
de grootste lengte van hoofd of schedel tot de grootste breedte, 
nitgedrnkt in een verhondingsgetal, den zoogenaamden Index cephalicns. 
Deze wordt bei'ekend volgens de formule 
100 Breedte 
en daar wel 
Lengte 
steeds de breedte door de lengte overtrotfen wordt, zal de Index 
cephalicus steeds door een getal kleiner dan 100 worden nitgedrnkt. 
Is het verhoudingsgetal hooger dan 80 dan didtlt men zulke hoofden 
of schedels aan als brachyce|)haal, is de Index cephalicus lager dan 
75, dan spreekt men van dolichocephaal, de daartusschen liggende 
verhoudingen woi'den als mesocephaal samengevat. De Index cepha- 
licus — een verhoudingsgetal zijnde — leert niets omtrent de abso- 
lute maten van hoofd of schedel, elke waarde vari den Index kan 
bij grooter en kleiner schedels of hoofden voorkomen. 
Omtrent de beide eerstgenoemde anthropologische kenmerken 
onzer bevolking — de graad van pigmentatie, en de lichaamslengte, 
is door mij vroeger reeds het resultaat van zeer uitvoerige onder- 
zoekingen medegedeeld, zoodat naar deze zijde de kennis van de 
physische geaardheid onzer bevolking als voldoende kan worden 
beschouwd. Voor wat het derde kenmerk betreft — den Index cepha- 
licus — was dit tot nu toe nog niet het geval, omdat gegevens 
hiervoor in voldoende aantal niet zoo gemakkelijk te verkrijgen zijn 
als die van eerstgenoemde kenmerken. Wel is waar heb ik omtrent 
den Index cephalicus reeds vroeger gegevens medegedeeld ') doch 
deze berustten nog op een betrekkelijk gering aantal metingen 
en het daar medegedeelde is dus slechts als voorloopige mededee- 
ling te beschouwen. 
Geleidelijk heb ik nu een naar het mij x oorkomt voldoende aantal 
gegevens verzameld, om een eenigszins afgesloten en betrouwbaar 
De Bevolking van Nederland in hare anlhropologische samenstelling, in 
,Gallée, Het Boerenhuis in Nederland en zijn Bewoners”, Utrecht 1909. 
