974 
Wanneer men aan deze gegevens toevoegt de boven voor Araster- j 
dam en Rotterdam medegedeelden, dan blijkt dat in de genoemde | 
steden de Index cephalicns schommelt tusschen 79 en 79.4, en dat ' 
is betrekkelijk ver beneden de provinciale gemiddelden. De stedeling ' 
vertoont dus, wat de verhoudingen zijner hoofdmaten betreft, een ^ 
eigen type tegenover de landelijke bevolking en dit type treedt reeds j 
te voorschijn bij steden van een betrekkelijk bescheiden om vang. j 
Wij bepalen ons er toe hier dit feit te konstateeren, zonder op de j 
beteekenis ervan, of op de theoriën die hierover opgesteld zijn in j 
te gaan. | 
Gaan wij nu over tot de beschouwing van de tweede groep van | 
getallen, die op de bijgevoegde kaart in de provincies vermeld zijn, j 
en die betrekking hebben op absolute maten van het hoofd. Het j 
getal toch geeft aan de som van de grootste lengte en grootste ! 
breedte van het hoofd. Deze getallen zijn tot zekere hoogte bruik- ^ 
baar om een benaderend antwoord te geven op de vraag of geinid. i 
deld het hoofd van eenig deel onzer bevolking grooter of kleiner 
is dan dat van het overige gedeelte. I 
De uitkomsten voor de verschillende provincies zijn neergelegd in 
de volgende tabel, waarin voor elke provincie, uitgedrukt in mili- 
meters is aangegeven de gemiddelde grootste lengte, breedte en de j 
som van beide waarden. De gegevens van Amsterdam en Rotterdam 
zijn weder voor de vaststelling van het provinciale gemiddelde buiten 
beschouwing gelaten, deze worden afzonderlijk medegedeeld. 
Provincie 
Lengte 
Breedte 
Som 
Groningen 
192 
156 
348 
Friesland 
190.6 
153.4 
344 
Drenthe 
192 
155.6 
347.6 
Overijsel 
191.4 
155.9 
347.3 
N. Holland 
190 
153.— 
343.— 
Z. Holland 
191.2 
152.3 
343.5 
Utrecht 
190.3 
153.2 
343.5 
Gelderland 
191.7 
154.2 
345.9 
Zeeland 
190.4 
154.- 
344.4 
N. Brabant 
189.2 
154.2 
343.4 
Limburg 
191.7 
154.5 
346.2 
Vergelijkt men de gegevens in de laatste rij met elkander, dan 
