1208 
1'. van de snelheid, waarmee de ,,Erregnng'” vanaf de geprikkelde 
plaats op de boezems voortsclirijdt naar de kamer. 
2°. van den dnnr van het refractaire stadium van de kamer. 
Wanneer deze verhondinget) zoodanig zijn, dat de ,,Erregntig” de 
kamer direct na afloop van het refractaire stadium bereikt, alleen 
dan gaat de kamer tot woelen over. 
Over ’t algemeen bereikt na een extrasystole der boezems de 
,,Erregnng” de kamer te laat voor ’t ontstaan van kamerwoelen. Om 
nn het experiment beter te doen gelukken, zon men kunnen over- 
wegen het refractaire stadium van de kamer te verlengen door ver- 
giften (digitalis, veratrine enz.). Dan zon na een extrasystole der 
boezems misschien de ,,Erregnng” de kamer wel beter kunnen be- 
reiken direct na afloop van het refractaire stadium. Maar zooals uit 
mijn eerste mededeeling reeds is gebleken belet juist na vergiftiging 
met digitalis de veilenging van het refractaire stadium het voort- 
duren van het woelen. 
We moeten dus \ an dezen kunstgreep afzien. Het is me nu gelukt 
bij het otivergiftigde ontbloede kikkerhart de verhoudingen zoodanig 
te wijzigen, dat het experiment toch beter gelukt. Het is toch bekend, 
dat de duur der postcompensatoire systole grooter is dan die der 
periodische systolen. Met dezen langeren d uur gaat gepaai'd een langere 
duur van het refractaire stadium. Wanneer ik dus in den aanvang 
van een postcompensatoire systole den boezems zoo vroeg mogelijk 
in de prikkell)are periode een inductieslag toedien, zal het experiment 
beter kunnen gelukken. Inderdaad kon ik dan ook door indirecte 
prikkeling de kamer gemakkelijker tot woelen brengen. Voorbeelden 
hiervan vinden we in tig. 2. In fig. 2a ontvangen de boezems bij 
den eersten uitslag van het signaal een inductieprikkel, waarna een 
extrasystole dezer hartafdeelingen ontstaat, gevolgd door een ver- 
vroegde kamersystole. Nu wordt de prikkel herhaald tia de volgende 
boezemsystole en dit wel zoo vroeg mogelijk in de prikkelbare 
periode. Hierna ontstaat een extrasystole der boezems. De ,,Erregung” 
die hierna naar de kamer wordt voortgeleid, brengt de kamer gedu- 
rende eenigen tijd tot woelen. Gedurende dit kamerwoelen vertoont 
de boezemcurve eenige onregelmatigheden, die blijkbaar verooi'zaakt 
worden door intercurrente reti’ograad van af de kamer naar de 
boezems voorlschrijdende ,,Erregungen”. Hierdoor worden de boezems 
af en toe lot een extiasystole aangezet. Bij den vierden uitslag van 
het signaal worden de boezems opnieuw gedurende een postcompen- 
satoire syslole ge[)iikkeld, doch nu treft de prikkel de boezems iets 
later dan de vorige maal. Daarna ontslaat nu een kortdurend woelen 
(we zouden dit ook twee extrasystolen kunnen noemen — scherpe 
