1211 
1 °. Van het oogenblik, waarop de l)oezenis geprikkeld worden. 
Daar nu bijna altijd de „Erregnng” de kamer te laat bereiUt is liet 
gewenscht de boezems zoo vroeg mogelijk in de prikkelbare periode 
te prikkelen. 
2“. Van den geleidingstijd van af de jirikkelplaats 0 |) de boezems 
naar de kamer. 
3“. Van den duur van het refractaire stadium van de kamer. 
Daar de ,,Erregung” de kamer meestal te laat bereikt gelokt het 
experiment doorgaans beter gedurende de [lostcompensatoire sjstole, 
waarvan het retVactai i'e stadium is verlengd. Een tweede begunsti- 
gend moment bestaat dan hierin, dat gedurende de postcompensatoire 
sjstole de snelheid der prikkelgeleiding is toegenomen. We kunnen 
dan gemakkelijker ervoor zorgen, dat de ,,Erregnng” op het juiste 
oogenblik de kamer bereikt. 
Maar het aantal bezwaren, waarop we stuiten bij dit experiment 
is hiermee nog niet volledig weergegeven. Hiervoor deelde ik mee, 
dat de boezems zoo vroeg mogelijk in de prikkelbare periode moeten 
geprikkeld worden, wil het experiment gelnkken. Nu ontstaan juist 
op dat oogenblik, wanneer tenminste de metabole toestand van de 
boezems voldoende slecht is, herhaaldelijk na een prikkel of boezem- 
woelen of gehaufte extrasjstolen der lioezems ^). In deze beide 
gevallen vertoont de kamer geen woelen, doch een geheel ander 
beeld, dat in een volgende mededeeling nader beschreven zal worden. 
Voor het gelnkken van ons ex|)eriment moet derhalve 0 |) den extra 
prikkel één boezemsjstole volgen. De ,,Erregnng” die daarna de 
kamer bereikt kan deze hartafdeeling tot woelen aanzetten. 
Daar nu bij het gesuspendeerde kikkerhart de metabole toestand 
van de kamei’ veel eei'der verslechtert dan die der boezems, komt 
dus de kamer ook eerder in een toestand waariji zij tot woelen kan 
worden gebracht dan de boezems. In deze periode levert dus een 
vroegtijdige prikkel, aan de boezems toegediend, een extrasjstole 
dezer hartafdeelingen op; wanneer dan de “Erregnng” hierna de 
kamer direct na afloop van het refractaire stadium bereikt, gaat deze 
tot woelen over. 
Met nadruk wijs ik hier op het feit, dat een hartafdeeling door- 
een ,, Erregnng” tot woelen kan worden gebracht. Voor de kliniek 
lijkt mij dit feit niet zonder belang toe. Wanneer toch bij den mensch 
door een plotselinge lichaamsinspanning een versnelling orrtstaat van 
den hartslag d.w.z. wanneer vanaf de ontstaansplaats der [irikkels 
in een vei-sneld tempo de prikkels worden uitgezonden, kunnen we 
ons voorstellen, dat plotseling een pi-ikkel de boezems of de kamer 
') Hierover in eene volgende mededeeling. 
